Այսօր՝ 13 դեկտեմբերի 2017թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 479.8AMD
1EUR = 534.5AMD
1RUB = 8.06AMD
Սամվել Ալեքսանյանը հերքում է Սերյան Սարոյանի հետ լարված հարաբերությունների մասին լուրերը Սուտ մատնության մեղադրանքով հետախուզվող 28-ամյա կինը բերման է ենթարկվել Հայտնի գործիչները կամավոր «կաշխատեն» «Մենք ենք»-ի բարեգործական տնակում Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումը աճել է 239 տոկոսով Հայաստանի մինչև 16 տարեկան պատանիների շախմատի հավաքականի ելույթները օլիմպիադայում Վիեննայում Ադրբեջանը հրաժարվեց միանալ համանախագահող երկրների հայտարարությանը Թոմ Հենքսը՝ «Փոստը» ֆիլմի նոր թրեյլերում (տեսանյութ) Այլաբանական ձևերով արտահայտվելու վարպետությունը Հայաստանը պատրաստվում է ընդունել «Ցեղասպանության հանցագործության դեմ» 3-րդ գլոբալ ֆորումը Բնապահպանության նախարարությունը պետբյուջե է մուտքագրել ավելի քան 1 մլն դրամ
ԼՐԱՀՈՍ
Սամվել Ալեքսանյանը հերքում է Սերյան Սարոյանի հետ լարված հարաբերությունների մասին լուրերը Սուտ մատնության մեղադրանքով հետախուզվող 28-ամյա կինը բերման է ենթարկվել Հայտնի գործիչները կամավոր «կաշխատեն» «Մենք ենք»-ի բարեգործական տնակում Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումը աճել է 239 տոկոսով Հայաստանի մինչև 16 տարեկան պատանիների շախմատի հավաքականի ելույթները օլիմպիադայում Վիեննայում Ադրբեջանը հրաժարվեց միանալ համանախագահող երկրների հայտարարությանը Թոմ Հենքսը՝ «Փոստը» ֆիլմի նոր թրեյլերում (տեսանյութ) Այլաբանական ձևերով արտահայտվելու վարպետությունը Հայաստանը պատրաստվում է ընդունել «Ցեղասպանության հանցագործության դեմ» 3-րդ գլոբալ ֆորումը Բնապահպանության նախարարությունը պետբյուջե է մուտքագրել ավելի քան 1 մլն դրամ Պրեմիերա. Ալիս Մերտոն - No Roots «Ելք»-ի ավագանու անդամը ստում է. «Ռոսիա»-ի շինարարությունը համաձայնեցված չէ ճարտարապետի հետ ԱԺ-ն վավերացրեց Ասիական զարգացման բանկից 40 միլիոն դոլար ստանալու համաձայնագիրը Ստամբուլում ԻՀԿ գագաթնաժողովից առաջ անվտանգության միջոցներ են ձեռնարկվել ԱԺ-ն ընդունեց ծրագրային բյուջետավորման համակարգի ներդրման նախագծերի փաթեթը Ավստրալիայի Կանաչների կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետությունը ԱԺ-ն ընդունեց ընտանիքում բռնության դեմ պայքարի մասին օրինագիծը Ականապայթյունային վնասվածք ստացած Արթուր Դանիելյանի վիճակը միջին ծանրության է ԱԺ-ն ընդունեց Հարկային օրենսգրքում փոփոխությունների նախագիծը «Հայաստանը 2018 թ. գարունը կդիմավորի առանց հայ-թուրքական արձանագրությունների» Ինչ կորցրեց և ինչ շահեց Արոնյանը Լոնդոնում ԱԺ-ն ընդունեց հարկաբյուջետային քաղաքականության նոր կանոններ ներդնելու նախագիծը 99.57 տոկոս ձայնով ընտրված Գորիսի 26-ամյա քաղաքապետն ահռելի ունեցվածք ունի «ՀՀ-ԵՄ հարաբերություններում Հունաստանը Հայաստանի գործընկերներից մեկն է» Երբ մարդու «ամորտիզատորները» լավ չեն աշխատում Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է Հունաստանի ԱԳ նախարար Նիկոս Կոձիասին «Ներդրվել է մաքսային ձևակերպումների վայրի տեղորոշման նոր մեխանիզմ» ԱԺ-ում քվեարկության կդրվի ընտանիքում բռնության դեմ պայքարի մասին օրինագիծը. ՈՒՂԻՂ «Իսլամական պետության» վախճանի մասին լուրերը չափազանցված են Արազ Օզբիլիսը գոլի հեղինակ է դարձել Եվրամիություն-Հայաստան համաձայնագիրը բացառիկ և փոխշահավետ փաստաթուղթ է «Հայաստանը հետաքրքված է տեղական շուկայում տեսնել ղազախական կապիտալը» Ինչքանով են արդարացել ներդրումային սպասելիքները Հայաստանը կարևորություն է տալիս վիզաների ազատականացման գործընթացին. Նալբանդյան Բառախաղով զբաղվողները և գործ անողները Արթիկ-Ալագյազ ավտոճանապարհին տեղ-տեղ մերկասառույց է Փող վերցու, բայց զարգանալու համար «Լավագույն ուսուցիչ» մրցույթի հաղթողները պարգևատրվել են Կարդալ ոչ միայն վերնագիրը Ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Այս ամենի միջով մարդկությունն է անցել Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ ՀՀ տարածքում որոշ ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Լաքոտը հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները գերազանց է գնահատում Պաղեստինում գրանցված բախումները հեռու են հայկական թաղամասերից Իրինա Ռոդնինայի գեղասահքի մարզադպրոցում նոր պրեմիերա է կայացել Իգնատի Առաքելյանն անդրադարձել է ԳՄՕ սերմերի հետ կապված խոսակցություններին Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում (դեկտեմբերի 11-ից 12-ը) Միկոյան փողոցում այրվում է ավտոմեքենա «Թումո»-ն ներկայացրեց «Նետոյի առասպելը» հակակոռուպցիոն խաղը Դժվարանցանելի է Վարդենյաց լեռնանցքը 24-ամյա երիտասարդին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ սփյուռքի նախարարին կից հասարակական խորհուրդը նիստ է գումարել Կառավարությունը գումար կտրամադրի դատավորների քննությունները ստուգողներին Էրիկ Գրիգորյանը մասնակցել է Քենիայի Հանրապետությունում կայացած նստաշրջանին Հայաստանում ամանորյա տոնական օրերը 3-ով կկրճատվեն ՀՀ դեսպանը պարգևատրվել է Մալթայի Ուխտի արժանիքների համար մեծ խաչով Նորք-Մարաշում բացվել է Երևանի 19-րդ բարեգործական ճաշարանը Մխիթարյանը հանդիպում է ունեցել Մոուրինյուի հետ «Ռուսատոմ սերվիս» -ը Հայաստան է առաքել ԱԷԿ-ի համար առաջին տուրբոգեներատորը Մայր Աթոռում կայացավ «Լավագույն ուսուցիչ» ամենամյա մրցույթը ՀՀ սահմանադրական դատարանը քննել է ՀՀ գլխավոր դատախազի դիմումը Հայաստանի ԱԳ նախարարն ընդունել է Ղրղզստանի իր գործընկերոջը ՀՀ տարածքի որոշ ավտոճանապարհներին մերկասառույց է ՌԴ ՊՆ ՀՕՊ զորքերի վարչության աշխատանքային խումբը կայցելի Հայաստան Լևոն-Տեր Պետրոսյանը և Պյոտր Սվիտալսկին ընդգծել են ԼՂ հակամարտության կարգավորման կենսական նշանակությունը Քննչական կոմիտեն մեղադրանք է առաջադրել պոռնկության շահագործման ենթարկելու համար Սոմելյե Մեյր-Լիբմանը ներկայացրել է հայկական գինիները բացահայտելու համար 5 պատճառ ԱՄՆ փորձագիտական խումբը Հայաստանին կաջակցի հակահրդեհային միջոցառումների պլանավորման և մշակման գործում ՀՀ Սահմանադրական դատարանը հիմնավոր է համարել ՀՀ գլխավոր դատախազի դիմումով ներկայացված փաստարկները Կառավարությունը 5000-ական դրամներ կտրամադրի դատավորների թեկնածուների որակավորման քննությունները ստուգողներին Հեծանվորդ Էդգար Ստեփանյանը կմասնակցի Պորտուգալիայի միջազգային մրցաշարին Գարո Փայլանը Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընտրության հարցը տեղափոխել է մեջլիս «Ծառուկյան» խմբակցությունում վարչապետի թեկնածու ներկայացնելու հարց չկա ՀՀ վարչապետին զեկուցվել է գործարար միջավայրի բարելավմանն ուղղված աշխատանքային խմբի գործունեության ընթացքը Գանտահարյանը Թրամփի հայտարարությունը համարում է իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության նոր թեժացման առիթ Առաջին Հանրապետության 100-ամյակի առթիվ Անթիլիասում լայնամասշտաբ համաժողով է կազմակերպվելու Եվրադատարանում Ադրբեջանը պարտվեց ՀՀ քաղաքացուն. կվճարվի ավելի քանի 35 000 եվրո «Ելքի» «գաղափարական հենքը» և անփոխարինելիության ֆենոմենը 0 հարց, 0 ելույթ. «Ծառուկյան» դաշինքի կոճակ սեղմողները

Կուսակցությունները զբաղված են ոչ թե բովանդակությամբ, այլ ձեւով

Առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում գործելու է քվեարկության բոլորովին նոր կարգ: Օրինակ, անցած տարիներին ընտրողին տրվում էր մեկ քվեաթերթիկ, որի մեջ նշված էին ընտրությանը մասնակից քաղաքական բոլոր ուժերի ու դաշինքների անվանումները, ու ընտրողն էլ մեկ հայացքով հասցնում էր ծանոթանալ ցանկի ողջ պարունակությանը։ Իսկ այս անգամ նոր մեխանիզմ է գործելու. ընտրողը կստանա ոչ թե մեկ, այլ այնքան քվեաթերթիկ, որքան կլինի ընտրություններին մասնակից կուսակցությունների ու դաշինքների թվաքանակը: Ի՞նչ վիճակում կհայտնվի քվեաթերթիկների տրցակի մեջ խճճված մեր ընտրողը:

Խնդրի շուրջ զրուցեցինք ընտրական եւ քաղաքական տեխնոլոգիաների մասնագետ ԱՐՄԵՆ ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ հետ։

-Նախկինի համեմատությամբ, քվեարկության կարգը զգալի փոփոխության է ենթարկվել, ակնհայտորեն այն բարդացել է։ Վարկանիշային կամ ռեյտինգային քվեարկության ներմուծմամբ այժմ ընտրողներին կտրվի երկու ցուցակ՝ համամասնական ու ընտրատարածքային։ Ցուցակների ու թեկնածուների այդ առատության մեջ չե՞նք խճճում ընտրողին:

-Այո, ընտրազանգվածի մի հսկայական հատված ուղղակի չի հասկանալու՝ ում օգտին ու ոնց քվեարկել, «ծիծեռնակն» ինչպես ու որտեղ դնել: Եվ դա, այո, կարող է հանգեցնել բարդությունների, բազմաթիվ սխալ քվեարկությունների, ինչի հետեւանքով քվեաթերթիկները կհամարվեն անվավեր: Սա էլ կարող է ընտրական գործընթացի հանդեպ կասկածներ առաջացնել:
Մի խոսքով, բարդ իրավիճակ կարող է լինել: Հույս ունեմ, որ ԿԸՀ-ն այս ամիսների ընթացքում հեռուստատեսության ու մյուս լրատվամիջոցների օգնությամբ անընդհատ կբացատրի այդ մեխանիզմն ու ինչ-որ կերպ կփորձի այդ բացը փակել:
Ինչ վերաբերում է վարկանիշային քվեարկությանը, փաստորեն դրանով պատգամավորության թեկնածուներին ասվում է՝ գնացեք, աշխատեք ընտրողի հետ. ով կկարողանա ակտիվ աշխատել, նա էլ կանցնի խորհրդարան: Այդ կերպ պատգամավորության թեկնածուները շահագրգռված են լինելու ամեն ինչ անել ընտրողի ձայները շահելու համար՝ դրանով իսկ ձայներ բերելով նաեւ սեփական կուսակցությանը:
Նորմալ երկրներում սա աշխատող համակարգ է, այնպես չէ, որ սա միայն Հայաստանում է հորինվել։ Գաղափարը վատը չէ, եվրոպական երկրներում այս մեխանիզմը նպաստում է կուսակցությունների ժողովրդականացմանը: Բայց սրան պետք է նպաստի ներքին իրավիճակը: Այս մեխանիզմը դրականորեն է աշխատում այն երկրներում, որտեղ խորհրդարան են մտնում քաղաքական գործիչները, եւ ընտրողները լավ պատկերացում ունեն, թե ում, ինչպես պետք է ընտրել:
Բայց մեզանում այլ իրավիճակ է, խորհրդարան են հիմնականում շտապում գործարարները: Այդ պատճառով ես այս համակարգի արդյունավետության հարցում լուրջ կասկածներ ունեմ:

-Փաստորեն այս ընտրության ժամանակ ընտրողին տրվելու է ոչ թե մեկ, այլ մասնակից կուսակցությունների թվին համապատասխան քվեաթերթիկներ: Եթե լինի այնպես, որ նրանք հատեն երկու տասնյակի սահմանը, ապա ընտրողը պետք է շտապի այդ տրցակից գտնել իր նախընտրելի ուժին՝ մյուսները նետելով դրա համար հատուկ տեղադրված աղբարկղ: Ինչպե՞ս է այս ամենից գլուխ հանելու քվեախցիկ մտած ընտրողը, արագ կողմնորոշման, ժամանակի խնդիր չի՞ առաջանա:

- Կլինեն ընտրողներ, որոնք ձեր ասած տարբերակով հենց ընտրատեղամասում կկայացնեն իրենց որոշումը, նրանք, այո, խնդիր կունենան: Բայց դա տեղի չի ունենա, եթե քարոզարշավի ժամանակ յուրաքանչյուր ընտրող հասցնի կողմնորոշվել, թե ում է տալու իր ձայնը: Նման ընտրողին եթե 30 կամ 50 քվեաթերթիկ էլ տաս, միեւնույն է, նա բոլորը մի կողմ կդնի կամ կնետի աղբարկղը ու կվերցնի այն ուժինը, որին ուզում է տալ իր քվեն, եւ մեկ րոպեում կավարտի իր գործը:
Ուրեմն կարեւորն այն է, որ ընտրողն արդեն իսկ կողմնորոշված գնա ընտրատեղամաս. այս հարցում շատ կարեւոր է պաշտոնական քարոզարշավի շրջանը: Մեծ գործ ունի անելու նախ՝ ԿԸՀ-ն, ապա կուսակցությունները: Բայց այսօր կուսակցություններն իրենց այնպես են պահում, որ կարող է ի հայտ գալ ձեր ասած վերջին պահին ընտրություն կատարելու խնդիրը: Այս դեպքում ամբողջ մեղքը ընկնում է ոչ թե տվյալ ընտրական մեխանիզմի, այլ քաղաքական ուժերի վրա:
Նման հարցադրում չէր առաջանա, եթե կուսակցություններն արդեն կողմնորոշված լինեին, թե ինչ ձեւաչափով են մասնակցելու ընտրություններին, եթե ունենայինք նորմալ կուսակցական դաշտ, ու չլիներ նման խառնաշփոթ, այլ ամեն մեկը վաղուց դիրքավորված լիներ:

-Մինչդեռ մինչ օրս դաշտում չկա հստակություն, շարունակվում են կուլիսային բանակցությունները դաշինքների ձեւավորման շուրջ։ Այն դեպքում, երբ կուսակցություններն ու դաշինքները փետրվարի 6-ից սկսած պետք է գրանցման փաստաթղթեր ներկայացնեն ԿԸՀ:

-Սա զավեշտ է ու արհամարհանք ընտրողի հանդեպ: Դաշինքային գործընթացները պետք է ավարտված լինեին դեռ անցած տարվա սեպտեմբեր-հոկտեմբերին, պետք է պարզ լիներ՝ ո՞վ, ո՞ւմ հետ է գնալու եւ ամենից կարեւորը՝ ո՞ւր է գնալու: Եթե կուսակցությունը չգիտի իր ուղին, ինչպե՞ս կարող են մարդիկ մտնել նրա ցուցակի մեջ:

Հեղինակ՝ Արմինե Սիմոնյան

Հոդվածն ամբողջությամբ կարդացեք «Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի Հունվարի 12-ի համարում

Հարցում
website by Sargssyan