Այսօր՝ 22 հունվարի 2018թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 479.8AMD
1EUR = 534.5AMD
1RUB = 8.06AMD
Արփինե Հովհաննիսյանը ներկայացրել է ՀՀ նախագահի և վարչապետի ընտրության կարգն ու ժամկետները Ըստ Փոստանջյանի՝ մենք ազդեցություն ունենք նաև ԱՄՆ իշխանությունների վրա. Վահրամ Բաղդասարյան ՍԱՊԾ-ն թույլատրել է երկու արտադրամասի վերսկսել աշխատանքը ԿԲ-ն հուշագիր է ստորագրվել Արժեթղթերի հանձնաժողովների միջազգային կազմակերպության հետ Նախագահն ապացուցեց, որ ինքը ինքնուրույն խաղացող է և ոչ կառավարելի Արմավիրի տնակներից մեկում հրդեհ է բռնկվել «Հետաքրքիր է՝ եթե Արմեն Սարգսյանը չլիներ ՀՀԿ-ի թեկնածուն, ապա ի՞նչ դիրքորոշում կունենար «Ելք»-ը» Ֆեդերերը դուրս եկավ քառորդ եզրափակիչ «Ելք»-ը կհանդիպի նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանի հետ Արգելվել է Զարուհի Փոստանջյանի մուտքը Վրաստան. (տեսանյութ)
ԼՐԱՀՈՍ
Արփինե Հովհաննիսյանը ներկայացրել է ՀՀ նախագահի և վարչապետի ընտրության կարգն ու ժամկետները Ըստ Փոստանջյանի՝ մենք ազդեցություն ունենք նաև ԱՄՆ իշխանությունների վրա. Վահրամ Բաղդասարյան ՍԱՊԾ-ն թույլատրել է երկու արտադրամասի վերսկսել աշխատանքը ԿԲ-ն հուշագիր է ստորագրվել Արժեթղթերի հանձնաժողովների միջազգային կազմակերպության հետ Նախագահն ապացուցեց, որ ինքը ինքնուրույն խաղացող է և ոչ կառավարելի Արմավիրի տնակներից մեկում հրդեհ է բռնկվել «Հետաքրքիր է՝ եթե Արմեն Սարգսյանը չլիներ ՀՀԿ-ի թեկնածուն, ապա ի՞նչ դիրքորոշում կունենար «Ելք»-ը» Ֆեդերերը դուրս եկավ քառորդ եզրափակիչ «Ելք»-ը կհանդիպի նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանի հետ Արգելվել է Զարուհի Փոստանջյանի մուտքը Վրաստան. (տեսանյութ) Սիրահարվել եմ քեզ. Իվետա Մուկուչյանը հրապարակել է նոր տեսահոլովակի թիզերը (տեսանյութ) «Հայաստանում սննդամթերքի անվտանգության համակարգը թևակոխելու է նոր փուլ» Պրեմիերա. Միշո - էսօր Նախագահի թեկնածուի հետ ոչ պաշտոնական հանդիպում ենք ունեցել. Աղվան Վարդանյան Ինչպե՞ս եք գնահատում ՀՀ գյուղնախարարության 2017թ. աշխատանքը «Ռոսիա» կինոթատրոնի դահլիճի պատին մոզաիկայի մրցույթ են հայտարարել. տխուր է». Հրաչ Պողոսյան ՍԱՊԾ-ն սննդակարգի լայնածավալ հետազոտություն կանցկացնի Կանանց հավաքականի արժանի շախմատիստուհին՝ Սիրանուշ Ղուկասյան «Կես միլիոն հայ ներկայացված ամենատարբեր ոլորտներում» Լարսը բաց է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար Պապիլոմավիրուսային վարակի դեմ պատվաստվել է 176 աղջիկ Առողջապահության նախարարության 2017թ. աշխատանքը բացասական է գնահատել հարցվածների 42%-ը Մխիթարյանը ծննդյան օրը նշել է ընկերների հետ (լուսանկար) Արմավիրում հրդեհված տանը դի է հայտնաբերվել ՄԱԿ-ի ԱԽ-ում երկուշաբթի կքննարկվի Սիրիայում թուրքական ռազմական գործողությունների հարցը Գենետիկ մուտացիաներ, որոնց ենթարկվել է մարդկությունը. The Independent Քրդական զորամիավորումները 5 թուրքական տանկ են ոչնչացրել Աֆրինում «Միլանը» կամային հաղթանակ տարավ «Կալյարիի» նկատմամբ Երևանում փրկարարները հոսպիտալացրել են բնակարանում անօգնական վիճակում հայտնաբերված 27-ամյա բնակչին «Մոնակոն» հաղթեց 10 ֆուտբոլիստով մնացած «Մեցին» Նադալը դուրս եկավ Ավստրալիայի բաց առաջնության հաջորդ փուլ Ֆրանսիան կոչ է անում Սիրիայի հարցով ՄԱԿ-ի ԱԽ շտապ նիստ գումարել Նոյակերտ գյուղում 2000 հակ անասնակեր է այրվել Տաք գլինտվեյն՝ ցուրտ երեկոների համար. ինչպե՞ս պատրաստել Երեկոյան կինոդիտում. «Յոթ կյանք» Կիևում 2017 նոյեմբերին առևանգված երկու ՀՀ քաղաքացիները ազատության մեջ են Հրշեջները մարել են Սպիտակում բռնկված հրդեհը Սիրիայի քրդերը հայտնել են թուրքական ուժերն Աֆրինից հետ շպրտելու մասին Հենրիխ Մխիթարյանը նշում է ծննդյան 29-ամյակը Բակո Սահակյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Հրանտ Մելքումյանի մահվան կապակցությամբ Բրիտանուհին ամուսնացել է կարիբյան ծովահենի ուրվականի հետ Այնթափում ավտոմեքենա է այրվել Գիտնականները բուծել են բանջարեղեն, որը կարող է աճել Մարսի պայմաններում Հրշեջները մարել են Մոսկովյան փողոցում բռնկված հրդեհը Ադրբեջանն Արցախի դեմ տնայնագործական զինամթերք է կիրառել ՀՌՕ-ն ձեռնամուխ է եղել ականաորոնողական ծառայության հաշվարկների պարապմունքներին Հունվարի 24-26-ը Հայաստանում տեղումներ են սպասվում Apple-ը 30 մլրդ դոլար կներդնի ԱՄՆ-ի տնտեսության մեջ Հայտարարվել է կինոքննադատների՝ բոլոր ժամանակների ամենասիրելի ֆիլմը Պրեմիերա. U2 - Get Out Of Your Own Way Հենրիխ Մխիթարյանը Լոնդոնում է (տեսանյութ) Կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Գիտնականների պնդմամբ՝ դեռահասության տարիքը հարկավոր է ավելացնել մինչեւ 24 տարեկան Մահացել է Սարգիս Հացպանյանը Ադրբեջանը անօդաչու թռչող սարքից հայ դիրքապահների ուղղությամբ ականանետի արկ է կիրառել Հանցավոր համագործակցություն ստեղծելու և նախապատրաստելու համար մեղադրանքներ են առաջադրվել ՖԻՄԱ-ն հաղթեց «Արցախ»-ին 11 ամիս առաջ կատարված ավազակային հարձակումը բացահայտվեց է (տեսանյութ) «Արսենալ»-ը խոշոր հաշվով հաղթեց «Քրիստալ Փելաս»-ին Sտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է թեթև մարդատար ավտոմեքենաների համար Մխիթարյանը վերջնական համաձայնության է եկել «Արսենալ»-ի հետ «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը դժվարին հաղթանակ տոնեց «Բանանց»-ն ընկերական խաղում կմրցի «Արմավիր»-ի հետ Բ. Սահակյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Դատական համակարգի աշխատողի օրվա առթիվ ԱՄՆ-ի դաշնային կառավարությունը դադարեցրել է աշխատանքը Հայկ Մարտիրոսյանը և Ռոբերտ Հովհաննիսյանը շախմատի առաջնության առաջատարներն են ԱՄՆ կողմից Սիրիայում անվտանգության ուժերը Թուրքիային ուղղված վտանգ չի պարունակում. Պետդեպ Ավարտվեց շախմատի Հայաստանի կանանց առաջնությունը Արագության գերազանցումն ու անսթափ վիճակում վարելը ավտովթարների հիմնական պատճառներն են Գյումրիում տեղի ունեցավ «Մի խաղալիքի պատմություն» ծրագրի շնորհանդեսը Տեղի է ունեցել ՀՀ տեսչական մարմինների միասնական բողոքարկման հանձնաժողովի նիստ Վրաստանում ճանապարհին արգելափակված ՀՀ քաղաքացիներ չկան. դեսպանատուն Չինաստանում թեստային ռեժիմով գործարկվել է օդի մաքրման խոշոր համակարգ ՍԱՊԾ-ն պարտավոր է իր աշխատանքով երաշխավորել քաղաքացու շահերի պաշտպանությունը. Վարչապետ Թայլանդի ոստիկանությունը ձերբակալել է կենդանիների անօրինական առևտրի ցանցի ղեկավարին Հալաբյան փողոցից դեպի Իոսիֆյան փողոց տանող ճանապարհահատվածը փակ է մինչև 2018-ի նոյեմբեր «Կարևոր են Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը խաղաղ բանակցային գործընթացում» Էդվարդ Նալբանդյանը ՀԲԸՄ նախագահի հետ քննարկել է համահայկական հարցեր Թռիչքից րոպեներ առաջ Լոնդոնի ոստիկանությունը ձերբակալել է օդաչուին Ավարտվեց Հայաստանի արագ շախմատի կիսաեզրափակիչ մրցաշարը

Բարձրացած գներն արդեն երբեք չեն իջնում

Վերջին 2-3 ամիսների ընթացքում նկատելիորեն բարձրացել են սննդամթերքի գները։ Եվ մտահոգիչ այդ միտումը շարունակվում է։ Ամեն անգամ նման իրավիճակներում ավագ սերունդը կարոտախտով նշում է, որ խորհրդային ժամանակներում գները, հակառակը, ամեն տարի իջնում էին։ Այդպե՞ս էր արդյոք իրականում։

1930-ական թվականներին, ինչպես հայտնի է, Խորհրդային Միությունում ծավալվեց ջրանցքների, գործարանների եւ ֆաբրիկաների լայնածավալ շինարարություն, ինչն ահռելի միջոցներ էր պահանջում։ Խնդիրը կարծես թե կարող էին լուծել ճամբարներում հայտնված միլիոնավոր «ժողովրդի թշնամիները»։ Սակայն կալանավորներին պետք էր գոնե մի քիչ կերակրել, շինանյութ մատակարարել, իսկ գլխավորը. արտասահմանից գնվում էին գործնականում բոլոր մեքենաներն ու մեխանիզմները։
Արեւմտյան ներդրողներն այլեւս մտադիր չէին փող ներդնել խորհրդային տնտեսության մեջ։ Օտարերկրյա բանկերը համաձայնում էին վարկավորել տեխնիկայի եւ տեխնոլոգիաների գնումները բացառապես ոսկու գրավի դիմաց։ 
Այնպես որ՝ ինդուստրացման համար միջոցներ ստիպված էին հայթայթել երկրի ներսում՝ հնարավոր բոլոր աղբյուրներից, ներառյալ դրամական զանգվածի ավելացումը։ 1929-ից մինչեւ 1939 թվականը դրամական զանգվածը Խորհրդային Միությունում աճեց ավելի քան յոթ անգամ՝ 2,9 միլիարդից հասնելով 22,2 միլիարդ ռուբլու։ Ըստ որում, ինչպես ընդունում էր հենց ֆինանսների մինիստրությունը, դրամական զանգվածի աճը չէր համապատասխանում տնտեսական շրջանառության աճին, ինչն անխուսափելիորեն հանգեցնում էր զգալի գնաճի։ 
Գանձարանը համալրելու եւ միաժամանակ պահանջարկը սահմանափակելու եւս մեկ միջոց դարձավ պետական փոխառությունների հարկադիր բաժանորդագրումը։ 

Ինդուստրացման, այնուհետ նաեւ բոլոր պետծախսերի համար միջոցների հիմնական աղբյուրներից մեկը գյուղացիներն էին։ Կոլտնտեսությունները պարտավոր էին պետմատակարարումներով հանձնել գյուղատնտեսական արտադրանքի որոշակի ծավալ՝ սահմանված ցածր գներով։ Իսկ թե ինչ էր մնում գյուղացիներին որպես աշխատանքի դիմաց վարձատրություն, պետությանը չէր հետաքրքրում։
Կորուստները փոխհատուցելու համար կոլտնտեսականները շուկայում վաճառում էին աշխօրի համար ստացած կամ տնամերձ բանջարանոցում աճեցրած մթերքը հնարավորինս թանկ գնով, ինչը նույնպես հանգեցնում էր գնաճի նոր ոլորանի։ 
Ճիշտ է, շուկայական գները փոքր-ինչ իջան այն բանից հետո, երբ լենդ-լիզի ծրագրի շրջանակներում սկսվեց Միացյալ Նահանգներից պարենամթերքի զանգվածային ներկրումը, որի մի մասը 1944 թվականին սկսեցին առանց քարտերի վաճառել կոմերցիոն խանութներում՝ հասարակ քաղաքացիների համար անմատչելի գներով։

Օրինակ, 1 կիլոգրամ տավարի միսը, որի գինը 1940 թվականին 10 ռուբլի էր, 1944-ի սկզբին ցանկացողները կարող էին գնել 400 ռուբլով։ 435 ռուբլի միջին աշխատավարձի պայմաններում բնակչությունը բնականաբար չէր կարող թույլ տալ իրեն ոչ միայն միս, այլեւ նույնիսկ, օրինակ, հնդկաձավար գնել, որը 4 ռուբլի 30 կոպեկի փոխարեն արդեն վաճառվում էր 250 ռուբլով։ 
Նույնքան անմատչելի դարձան հագուստն ու կոմերցիոն գներով վաճառվող այլ ապրանքները։
Պահանջարկի բացակայության պատճառով մի շարք ապրանքներ նույն 1944 թվականին սկսեցին էժանանալ։ Եվ հենց դա էլ գների առաջին ստալինյան իջեցումն էր։ Կոմերցիոն խանութներում 1944 թվականի վերջին տավարի միսը վաճառվում էր արդեն 320 ռուբլով, իսկ 1945 թվականին գինն իջավ 150 ռուբլու։ Միաժամանակ նվազում էին նաեւ շուկայական գները։ 
Կոմերցիոն գների լայնորեն գովազդված հաջորդ իջեցումը տեղի ունեցավ 1946 թվականին։ Փետրվարի 26-ին իջեցրին հացի կոմերցիոն գինը, բայց խանութներում այն պետք էր գնել ճակատամարտով, քանի որ բոլորին չէր հերիքում։ 

1946 թվականի հուլիսի 1-ին հայտարարված արդյունաբերական ապրանքների կոմերցիոն գների իջեցումը նույնպես այնքան էլ չուրախացրեց երկրի քաղաքացիներին։ Սահմանափակ միջոցներ ունեցողների համար նոր գներով ապրանքները, բացի թերեւս թելերից, առաջվա պես մնում էին անմատչելի։ Իսկ նրանք, ովքեր փող ունեին, համոզվեցին, որ ընտրությունը ծայրաստիճան աղքատիկ է։ 
Ինքնըստինքյան գների պարտադրված իջեցումը տոտալ դեֆիցիտի պայմաններում, մեղմ ասած, հակասում էր տնտեսագիտության օրենքներին։ Սակայն վիճել Ստալինի հետ, որը ժողովրդին հայտարարել էր գների հետզհետե, բայց մշտական իջեցման մասին, ոչ ոք չէր հանդգնի։ Այնպես որ՝ 1947 թվականին գնային ռեֆորմը համատեղեցին դրամականի հետ, ինչպես նաեւ վերացրին քարտերը։ Նոր գները կոմերցիոնից ցածր էին, բայց անհամեմատ գերազանցում էին քարտերով տրվող ապրանքի գները։ 
Այդ ժամանակ սահմանվեցին նաեւ մեկ անձին տրվող մթերքի եւ ապրանքի նորմեր։ Երկար ցուցակում ուշադրություն էր գրավում հացը, որը 2 կիլոգրամից ավելի գնել չէր կարելի։ Երշիկ թույլատրվում էր գնել 500 գ, կարագ՝ 300, ձու՝ 5 հատից ոչ ավելի, կոշիկ՝ 1 զույգ, լուցկի՝ 2 տուփ մեկ անձին։ 
1949 թվականի մարտի 1-ին նախատեսված գների հաջորդ իջեցումից արդեն ոչ ոք առանձնակի ոչինչ չէր ակնկալում։ Մթերքն էժանանում էր չնչին չափով, իսկ որոշ ապրանքներ, օրինակ, հագուստն ու բրդե գործվածքները, հակառակը՝ թանկանում էին 5-15%-ով։ Կուսակցության եւ անձամբ ընկեր Ստալինի հոգատարության նոր դրսեւորման մասին աշխատավորներին տեղեկացնելու համար գործարաններում կազմակերպում էին միտինգներ, որտեղ հռետորները շնորհակալություն էին հայտնում պատճառած ուրախության համար եւ հանձն առնում պլանի կատարման նոր, է՛լ ավելի բարձր պարտավորություններ։ 

Հեղինակ՝ Կ. Սարուխանյան

Հոդվածն ամբողջությամբ կարող եք կարդալ «Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի Հունիսի 16-ի համարում

Հարցում
website by Sargssyan