Այսօր՝ 17 օգոստոսի 2017թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 479.8AMD
1EUR = 534.5AMD
1RUB = 8.06AMD
Խաչվերացին հաջորդող մեռելոցը՝ ոչ աշխատանքային. կառավարությունը հաստատեց Թուրքիան միջամտում է Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընտրական գործընթացին. ԱՄՆ պետդեպ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է Լևոն Արոնյանի փառահեղ հաղթանակը Հալեպն աստիճանաբար վերականգնվում է. դպրոցները պատրաստվում են նորամուտին «ԻԼ-76» ինքնաթիռը 12-րդ թռիչքով Խոսրովի անտառում շարունակում է հետմարման աշխատանքը Երեկոյան ժամերին սպասվում է անձրև և ամպրոպ Հայաստանի ֆուտբոլի Մ19 աղջիկների հավաքականն անցկացրել է ընկերական հանդիպումներ Թուրքիայում ձերբակալված ռուսաստանի քաղաքացին հրաժարվում է հայրենիք արտահանձվել Ավիատոմսերի թանկացումը Հայաստանում կապված է «պիկ սեզոնի» հետ. մեկնաբանություն պետական և մասնավոր հատ...
ԼՐԱՀՈՍ
Խաչվերացին հաջորդող մեռելոցը՝ ոչ աշխատանքային. կառավարությունը հաստատեց Թուրքիան միջամտում է Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընտրական գործընթացին. ԱՄՆ պետդեպ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է Լևոն Արոնյանի փառահեղ հաղթանակը Հալեպն աստիճանաբար վերականգնվում է. դպրոցները պատրաստվում են նորամուտին «ԻԼ-76» ինքնաթիռը 12-րդ թռիչքով Խոսրովի անտառում շարունակում է հետմարման աշխատանքը Երեկոյան ժամերին սպասվում է անձրև և ամպրոպ Հայաստանի ֆուտբոլի Մ19 աղջիկների հավաքականն անցկացրել է ընկերական հանդիպումներ Թուրքիայում ձերբակալված ռուսաստանի քաղաքացին հրաժարվում է հայրենիք արտահանձվել Ավիատոմսերի թանկացումը Հայաստանում կապված է «պիկ սեզոնի» հետ. մեկնաբանություն պետական և մասնավոր հատվածից Թրամփը իմաստուն Է համարել Գուամի շրջան հրթիռներ չարձակելու ԿԺԴՀ-ի որոշումը ՔԿ-ն ՀՔԾ է ուղարկել ԶԼՄ հրապարակման հիման վրա կատարված նախնական ուսումնասիրության նյութերը Հայուհուն արտաքսել են Նիդերլանդներից առանց երեխաների Հոդվածագրի մտացածին քաղաքական ենթադրություններն ուղղակի մեկնաբանության կարիք չունեն. բնապահպանության նախարարություն Երևանի Բագրատունյաց-Արտաշիսյան և Արշակունյաց-Նժդեհի խաչմերուկներում երթևեկությունը կփոփոխվի ԳՖՀ-ի ԱԳ նախարարը խորհուրդ Է տվել չահաբեկել Մոսկվային Ջրափրկարարներն օգնություն են ցուցաբերել խեղդվող տղամարդուն Թուրքիայի արտգործնախարարն անդրադարձել է քրդական հանրաքվեին Մալաթիայում վաղը ջուր չի լինի Ռուսական օդանավն իրականացրել է տասնմեկերորդ թռիչքը Վախճանվել Է դերասանուհի Վերա Գլագոլեւան Ալեքսանդր Գրիգորյանը գլխավորեց Մոսկվայի «Արարատ»-ը Բրիտանացի խորհրդարանականները կվերանայեն Բիգ-Բենի վերականգնման պլանը Խոսրովի արգելոցում բռնկված հրդեհի հիմնական օջախները մարվել են Սկսվել է դասագրքերի բաշխման գործընթացը ԱՄՆ-ն կարգելի իր երկիր մտնել ՊՊԾ-ն գրաված անձանց, նրանց ընտանիքների անդամներին և աջակիցներին «Զվարթնոց»-ում դիտավորությամբ երկու ավտոմեքենայի վնաս հասցրած անձը բացահատվել է Թուրքիայում փրկել են նավակով Ռուսաստան գնացող Ռումինիայի քաղաքացուն Բարեկարգվել է Տառերի պուրակին հարող ճանապարհահատվածը Գարեգին Բ կաթողիկոսի անունից Մինսկի և Զասլավլի միտրոպոլիտ Պավելը հրավիրվել է Հայաստան Լուսատուները փոխարինվել են Մոսկվայի օդակայանում հայ է մահացել Գերմանիայում են հայտնվել ինսեկտիցիդով վարակված ավելի քան 28 միլիոն հավկիթ «Ելք»-ը ցանկանում է անարգել տեսակցել կալանավորներին Երկրի կրթության ցածր մակարդակը չբացահայտելու համար Ադրբեջանը դուրս է եկել ՊԻԶԱ ծրագրից Լեւոն Ալթունյանը հանդիպել է Արարատի մարզի առողջապահության կազմակերպիչների հետ Ավարտվել է ուսանողին սպանելու դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործի նախաքննությունը Ադրբեջանից հում նավթի արտահանումը նվազել է 40 տոկոսով Ֆինանսների նախարարությունը սահմանել է թանկարժեք մետաղների պետական գնման և բացթողնման գները Հայաստանը կարող է կամուրջ դառնալ Իրանի և ԵԱՏՄ-ի միջև. տնտեսագետ Ադրբեջանի իշխանությունները անկախ մամուլին ճնշելու համար շարունակում են ֆիսկալ մեխանիզմներ կիրառել Վահրամ Բաղդասարյանը հերքել է Արդվիում հանքի հետ իր առնչության մասին լուրերը Բասկետբոլի հավաքականի մարզիչը` Շվեդիայի դեմ առաջիկա խաղի մասին ՀՀ գլխավոր դատախազը հանձնարարել է նյութեր նախապատրաստել փաստաբան Արայիկ Պապիկյանի հասցեին սպառնալիքների մասին հայտարարությունների հիման վրա Մինսկի խումբը շարունակում է ջանքեր գործադրել Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպում կազմակերպելու ուղղությամբ Գիտնականները բացատրել են «Գահերի խաղը» սերիալի ժողովրդականության գաղտնիքը Այսօր կեսօրից հետո սևծովյան ցիկլոնը կհզորանա 10 լավագույն վայրերը՝ միայնակ ճամփորդելու համար (ֆոտոշարք) ԱՄՆ-ը 2009 թվականից հետո առաջին անգամ Եգիպտոսի հետ համատեղ զորավարժություններ կանցկացնի «Խոսրովի անտառ» արգելոցում բռնկված հրդեհից հիմնականում տուժել են չթռչող միջատներն ու սողունները Զինծառայողին վիրավորանք հասցնելու համար հետախուզվող անձը ներկայացել է ոստիկանություն Արցախի վարչապետը դիմավորել է ոչ պաշտոնական այցով Արցախ ժամանած ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանին Արտավանի հրդեհը մարվել է Թուրք գործիչը խոստովանում է, որ իրենց համար ծանր հարված էր Տեխասի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը Ֆուտբոլի Հայաստանի Մ17 հավաքականը կանցկացնի ընկերական հանդիպումներ Հայաստանում սեպտեմբերի 18-ի աշխատանքային օրը կտեղափոխվի սեպտեմբերի 23-ը Պրեմիերիա. Luke Combs - When It Rains It Pours Լոռու մարզում հրշեջ-գնացքի միջոցով հրդեհ է մարվել Ջեսիկա Չեսթեյնը և Իդրիս Էլբան՝«Մոլիի խաղը» ֆիլմի թրեյլերում. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Խոսրովի արգելոցի 16 կմ պարագծով հրդեհից չեզոքացվել է 13.5 կիլոմետրը Հայաստանում կրկին 3 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Արտերկրում հանդես եկող 16 ֆուտբոլիստ հրավիրվել է ազգային հավաքական. նրանց թվում է Սարգիս Ադամյանը Երևանյան փողոցի տեսախցիկը ֆիքսել է մեքենա փախցնելու պահը Թուրքիայում հատուկ գործողությունների ժամանակ 12 ՔԱԿ անդամներ են ձերբակալվել Մեկ օրում գրանցված մարմնական վնասվածք հասցնելու 17 դեպքից բացահայտվել է 16-ը ՈՒԵՖԱ-ն ներկայացրել է նախորդ մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստի երեք հավակնորդներին Երևան-Սևան ավտոճանապարհին կրակոցներ են հնչել Ֆրանսիայի և Թուրքիայի նախագահները հեռախոսազրույց են ունեցել Երեկոյան կինոդիտում. Ռեքվիեմ երազանքի համար ԿԲ խորհուրդը որոշել է անփոփոխ թողնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ 6 տոկոս Վայոց ձորում բռնկված հրդեհի հետևանքով այրվել է 320 հա անտառածածկ տարածք. այն գրեթե ամբողջությամբ մեկուսացվել է Կարեն Կարապետյանն արձակուրդն անցկացնում է Արցախում Նախագահ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հնդկաստանի Նախագահին Հրաչյա Հարությունյանի՝ ՌԴ-ի դատավճիռը Հայաստանում ճանաչելու վերաբերյալ դատական նիստ է նշանակվել Պիտեր Դինկլեյջը՝ «Վերհուշ» ֆիլմի առաջին թրեյլերում. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ «Խոսրովի անտառ»-ում շուրջ 200 հա գիհի ծառատեսակներ են այրվել. հայտնի է վնասի նախնական չափը Արոնյան – Կասպարով. երկար սպասված շախմատային պարտիա «Արևիկ» ազգային պարկում հակառակորդի կրակահերթից բռնկված հրդեհը հանգցվել է Պրեմիերա. Neck Deep - In Bloom Ադրբեջանի բյուջեում 354,9 մլն մանաթի ճեղքվածք է առաջացել
Հարցում

Բարձրացած գներն արդեն երբեք չեն իջնում

Վերջին 2-3 ամիսների ընթացքում նկատելիորեն բարձրացել են սննդամթերքի գները։ Եվ մտահոգիչ այդ միտումը շարունակվում է։ Ամեն անգամ նման իրավիճակներում ավագ սերունդը կարոտախտով նշում է, որ խորհրդային ժամանակներում գները, հակառակը, ամեն տարի իջնում էին։ Այդպե՞ս էր արդյոք իրականում։

1930-ական թվականներին, ինչպես հայտնի է, Խորհրդային Միությունում ծավալվեց ջրանցքների, գործարանների եւ ֆաբրիկաների լայնածավալ շինարարություն, ինչն ահռելի միջոցներ էր պահանջում։ Խնդիրը կարծես թե կարող էին լուծել ճամբարներում հայտնված միլիոնավոր «ժողովրդի թշնամիները»։ Սակայն կալանավորներին պետք էր գոնե մի քիչ կերակրել, շինանյութ մատակարարել, իսկ գլխավորը. արտասահմանից գնվում էին գործնականում բոլոր մեքենաներն ու մեխանիզմները։
Արեւմտյան ներդրողներն այլեւս մտադիր չէին փող ներդնել խորհրդային տնտեսության մեջ։ Օտարերկրյա բանկերը համաձայնում էին վարկավորել տեխնիկայի եւ տեխնոլոգիաների գնումները բացառապես ոսկու գրավի դիմաց։ 
Այնպես որ՝ ինդուստրացման համար միջոցներ ստիպված էին հայթայթել երկրի ներսում՝ հնարավոր բոլոր աղբյուրներից, ներառյալ դրամական զանգվածի ավելացումը։ 1929-ից մինչեւ 1939 թվականը դրամական զանգվածը Խորհրդային Միությունում աճեց ավելի քան յոթ անգամ՝ 2,9 միլիարդից հասնելով 22,2 միլիարդ ռուբլու։ Ըստ որում, ինչպես ընդունում էր հենց ֆինանսների մինիստրությունը, դրամական զանգվածի աճը չէր համապատասխանում տնտեսական շրջանառության աճին, ինչն անխուսափելիորեն հանգեցնում էր զգալի գնաճի։ 
Գանձարանը համալրելու եւ միաժամանակ պահանջարկը սահմանափակելու եւս մեկ միջոց դարձավ պետական փոխառությունների հարկադիր բաժանորդագրումը։ 

Ինդուստրացման, այնուհետ նաեւ բոլոր պետծախսերի համար միջոցների հիմնական աղբյուրներից մեկը գյուղացիներն էին։ Կոլտնտեսությունները պարտավոր էին պետմատակարարումներով հանձնել գյուղատնտեսական արտադրանքի որոշակի ծավալ՝ սահմանված ցածր գներով։ Իսկ թե ինչ էր մնում գյուղացիներին որպես աշխատանքի դիմաց վարձատրություն, պետությանը չէր հետաքրքրում։
Կորուստները փոխհատուցելու համար կոլտնտեսականները շուկայում վաճառում էին աշխօրի համար ստացած կամ տնամերձ բանջարանոցում աճեցրած մթերքը հնարավորինս թանկ գնով, ինչը նույնպես հանգեցնում էր գնաճի նոր ոլորանի։ 
Ճիշտ է, շուկայական գները փոքր-ինչ իջան այն բանից հետո, երբ լենդ-լիզի ծրագրի շրջանակներում սկսվեց Միացյալ Նահանգներից պարենամթերքի զանգվածային ներկրումը, որի մի մասը 1944 թվականին սկսեցին առանց քարտերի վաճառել կոմերցիոն խանութներում՝ հասարակ քաղաքացիների համար անմատչելի գներով։

Օրինակ, 1 կիլոգրամ տավարի միսը, որի գինը 1940 թվականին 10 ռուբլի էր, 1944-ի սկզբին ցանկացողները կարող էին գնել 400 ռուբլով։ 435 ռուբլի միջին աշխատավարձի պայմաններում բնակչությունը բնականաբար չէր կարող թույլ տալ իրեն ոչ միայն միս, այլեւ նույնիսկ, օրինակ, հնդկաձավար գնել, որը 4 ռուբլի 30 կոպեկի փոխարեն արդեն վաճառվում էր 250 ռուբլով։ 
Նույնքան անմատչելի դարձան հագուստն ու կոմերցիոն գներով վաճառվող այլ ապրանքները։
Պահանջարկի բացակայության պատճառով մի շարք ապրանքներ նույն 1944 թվականին սկսեցին էժանանալ։ Եվ հենց դա էլ գների առաջին ստալինյան իջեցումն էր։ Կոմերցիոն խանութներում 1944 թվականի վերջին տավարի միսը վաճառվում էր արդեն 320 ռուբլով, իսկ 1945 թվականին գինն իջավ 150 ռուբլու։ Միաժամանակ նվազում էին նաեւ շուկայական գները։ 
Կոմերցիոն գների լայնորեն գովազդված հաջորդ իջեցումը տեղի ունեցավ 1946 թվականին։ Փետրվարի 26-ին իջեցրին հացի կոմերցիոն գինը, բայց խանութներում այն պետք էր գնել ճակատամարտով, քանի որ բոլորին չէր հերիքում։ 

1946 թվականի հուլիսի 1-ին հայտարարված արդյունաբերական ապրանքների կոմերցիոն գների իջեցումը նույնպես այնքան էլ չուրախացրեց երկրի քաղաքացիներին։ Սահմանափակ միջոցներ ունեցողների համար նոր գներով ապրանքները, բացի թերեւս թելերից, առաջվա պես մնում էին անմատչելի։ Իսկ նրանք, ովքեր փող ունեին, համոզվեցին, որ ընտրությունը ծայրաստիճան աղքատիկ է։ 
Ինքնըստինքյան գների պարտադրված իջեցումը տոտալ դեֆիցիտի պայմաններում, մեղմ ասած, հակասում էր տնտեսագիտության օրենքներին։ Սակայն վիճել Ստալինի հետ, որը ժողովրդին հայտարարել էր գների հետզհետե, բայց մշտական իջեցման մասին, ոչ ոք չէր հանդգնի։ Այնպես որ՝ 1947 թվականին գնային ռեֆորմը համատեղեցին դրամականի հետ, ինչպես նաեւ վերացրին քարտերը։ Նոր գները կոմերցիոնից ցածր էին, բայց անհամեմատ գերազանցում էին քարտերով տրվող ապրանքի գները։ 
Այդ ժամանակ սահմանվեցին նաեւ մեկ անձին տրվող մթերքի եւ ապրանքի նորմեր։ Երկար ցուցակում ուշադրություն էր գրավում հացը, որը 2 կիլոգրամից ավելի գնել չէր կարելի։ Երշիկ թույլատրվում էր գնել 500 գ, կարագ՝ 300, ձու՝ 5 հատից ոչ ավելի, կոշիկ՝ 1 զույգ, լուցկի՝ 2 տուփ մեկ անձին։ 
1949 թվականի մարտի 1-ին նախատեսված գների հաջորդ իջեցումից արդեն ոչ ոք առանձնակի ոչինչ չէր ակնկալում։ Մթերքն էժանանում էր չնչին չափով, իսկ որոշ ապրանքներ, օրինակ, հագուստն ու բրդե գործվածքները, հակառակը՝ թանկանում էին 5-15%-ով։ Կուսակցության եւ անձամբ ընկեր Ստալինի հոգատարության նոր դրսեւորման մասին աշխատավորներին տեղեկացնելու համար գործարաններում կազմակերպում էին միտինգներ, որտեղ հռետորները շնորհակալություն էին հայտնում պատճառած ուրախության համար եւ հանձն առնում պլանի կատարման նոր, է՛լ ավելի բարձր պարտավորություններ։ 

Հեղինակ՝ Կ. Սարուխանյան

Հոդվածն ամբողջությամբ կարող եք կարդալ «Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի Հունիսի 16-ի համարում

website by Sargssyan