Այսօր՝ 17 հոկտեմբերի 2019թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 479.3AMD
1EUR = 534AMD
1RUB = 7.47AMD
Իրապես անսահման է Վարուժան Ավետիսյանի երեսպաշտությունը ՍԴ–ն վարույթ չընդունեց Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու հարցով ԱԺ դիմումը Նիկոլի տուրիստական միֆը Այսօր լրացավ դերասան քաղաքապետի պաշտոնավարման մեկ տարին Իրանը պահանջել Է թուրքական ուժերը դուրս բերել Սիրիայի տարածքից Դեռ աղբանոցում ոչ ոք չկա, բայց վստահ եմ, որ շուտով շատերը հայտնվելու են Ձեր նշած աղբանոցում Սերժ Սարգսյանի լռությունը 800 անգամ ավելի արժեքավոր ու սպասված է, քան Ձեր խոսքը Վիտալի Բալասանյանի հարցազրույցը ցունամի էր իշխանական դաշտի համար Եվ այդ ամենն արվել է առանց պաթոսի և ինքնագովազդի Դավիթ Խաժակյա´ն,ես քո´CLASSIC ցավը տանեմ
ԼՐԱՀՈՍ
Իրապես անսահման է Վարուժան Ավետիսյանի երեսպաշտությունը ՍԴ–ն վարույթ չընդունեց Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու հարցով ԱԺ դիմումը Նիկոլի տուրիստական միֆը Այսօր լրացավ դերասան քաղաքապետի պաշտոնավարման մեկ տարին Իրանը պահանջել Է թուրքական ուժերը դուրս բերել Սիրիայի տարածքից Դեռ աղբանոցում ոչ ոք չկա, բայց վստահ եմ, որ շուտով շատերը հայտնվելու են Ձեր նշած աղբանոցում Սերժ Սարգսյանի լռությունը 800 անգամ ավելի արժեքավոր ու սպասված է, քան Ձեր խոսքը Վիտալի Բալասանյանի հարցազրույցը ցունամի էր իշխանական դաշտի համար Եվ այդ ամենն արվել է առանց պաթոսի և ինքնագովազդի Դավիթ Խաժակյա´ն,ես քո´CLASSIC ցավը տանեմ Շնորհակալություն Սերժ Սարգսյանին ու նախկին կառավարությանը WCIT-2019-ի համար ՏՏ համաշխարհային ֆորումը իրենց օգտին վերագրողներին մեկ հիշեցում Ռեֆորմիստները դատապարտում են «Հայելի» մամուլի ակումբի վրա իրականացված հարձակումը և համարում, որ դեպքի պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն է Վալդայում տեղի ունեցածը մեր դիվանագիտության ձախողումն էր Ողջունում եմ Վազգեն Մանուկյանի ակտիվացումը. Վահան Բաբայան Մինչև դուք ձեր սրտի վարչապետի համար Նոբեյլան մրցանակ եք մուրում, Ալիևը մեր Արցախը իրենով անելու խնդիրն է լուծում Վաղը կայանալիք սատանիստական սիմվոլներով ողողված ռոք համերգը չի կայանալու և չեղարկվել է ֆեյսբուքյան արձագանքների պահանջով Նիկոլ Փաշինյանի հզորության մասին միֆերն ու իրականությունը Սակարկելի սկզբունքայնությունը որպես քաղաքական ամպլուա Ռեֆորմիստներին ընդունել են Չինաստանի դեսպանատանը Պարոն Բաբաջանյան, վերադարձեք իրականություն և մի խոսեք բաներից, որոնց մասին պատկերացում չունեք ՄԱԿ-ում Փաշինյանի ելույթը անհետաքրքիր և դատարկ ուղերձ էր Արթուր Վանեցյանի դեմ սկսվել է քարոզչական գրոհ ինչու՞ է ՀՀ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող անձնավորությունը այդքան շատ ուզում հաճոյանալ Ադրբեջանի ժողովրդին Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Հայկ Հարությունյանի ողբերգական մահվան կապակցությամբ Փաշինյանը պատրաստվում է եկեղեցականների հետ անել այն, ինչ չի արել թուրքը և բոլշևիկը Երկրում նեգատիվի գերդոզավորում է Վանեցյանը եթե բան գիտի, պետք է ասի Բանակից փախած դասալիքի կինն ընդդեմ Արցախյան հերոսի` շատ ծիծաղելու պատմություն ԱԽՔԸ բավականին ծանր է տարել Սերժ Սարգսյանի շնորհավորական ուղերձը Նիկոլի միակ վախը մնում է Սերժ Սարգսյանի վերադարձը Շնորհակալ ենք ընկեր Փաշինյանից մեր երջանիկ մանկության համար «ժողովուրդ, մտքովս չեր անցել, որ կվիրավորվեք», կամ կողմնակալ վերաբերմունքի արքան «Փետրվարի 31»-ի հեղինակ նախարարը ԱԱԾ տնօրենին համարում է շարքային աշխատակից Քաղաքական սկլերոզի առանձնահատկությունները Հրաժարականներ շքերթը ուժային կառույցներում Կոնսերվատորիայի «թավշյա» ռեկտորը չի տիրապետում իրավիճակին և ավելի լավ է հեռանա Սպայի արժանապատվությունը և սպայի ուսադիրները ոչ մի պարագայում սակարկության առարկա չեն կարող լինել Մարդ որը ճիշտ պահին լքեց փլուզվող «ժողովրդավարության բաստիոնը» Հիմա էլ ԱԺ -ն է մտնում հակասահմանադրական դաշտ «Լեյտենանտ Շմիդտի որդիների արկածները Գլենդեյլում» բլոքբաստերի պրեմիերան դիտեք սեպտեմբերի 22-ին Հովիկ Աղազարյանին առաջարկում եմ անդամակցել Ռեֆորմիստների կուսակցությանը Հիմա էլ Սերժ Սարգսյանի եղբորն են ուզում կալանավորել Ստիպված պիտի լինեք, դիմավորել Ռուսաստանից եկող ձեր ազգականների սառած դիակներով, ցինկապատ դագաղները Կարգին Հայկոյի անգործության մեկ տարին և նրա ցինիզմը Պարոն վարչապետ, հիմա դուք մե՞զ եք համոզում, թե՞ ինքներդ ձեզ Սերժ Սարգսյանը և Ռոբերտ Քոչարյանը Արցախ են ազատագրել, պատերազմ են հաղթել Ինչու՞ է Արման Բաբաջանյանը լքում «Լուսավոր Հայաստանը» Ներքին ու արտաքինը явно խառնած նախարարը Փաշինյան Նիկոլն այսօր հանդիպել է էն 800 հեկտարն էդպես էլ չազատագրած, հանուն հայրենիքի բանկոմատ թալանած, ահաբեկչական վերնախավի հետ «Нам закон не писан» կամ սեփական երկրի օրենքը արհամարհելու նուրբ արվեստը Քոչարյանի հարցն էլ ձկան ոսկորի պես կանգնեց Նիկոլի կոկորդին... Ամբոխից հարցրեք ու՞մ կախել,տարեք կախեք,էլ օրենքն ու՞մն է պետք Ե՛վ Արևելք, և՛ Արևմուտք Դուք ձեր ձեռքով բերեցիք իշխանության Արսեն Թորոսյաններին, դուք բժիշկներ Հակահայկական բախումներ հրահրողը՝ քաղաքական ապաստան է ստացել Հայաստանում Մեզ մենակ Շիշկիններն էին պակասում, էդ էլ ստացանք Հարգելի պարոն Փաշինյան, Արցախը երբե՜ք Ադրբեջանի կազմում չի՜ եղել Հայաստանին անհրաժեշտ է կայունություն Ահա սա է վարչապետ Փաշինյանի թռիչքաձև զարգացման ճանապարհը Իշխանության պառակտումը անխուսափելի է Ով առաջ է քաշում բոլորին դատելու թեզը, կդատվի բոլորի կողմից Ամուլսարի շուրջ բարձրացված աղմուկի ներքո հանրության ուշադրությունից վրիպում է մեկ այլ չափազանց կարևոր հարց Ամուլսարի հարցը Նիկոլի վարկանիշը դարձրեց ԶՐՈ Մենք ապրում ենք մի քաղաքում,որտեղ 40 աստիճան շոգին 36 ժամով ջուր են անջատում Արմավիրի նախկին մարզպետին նոր պաշտոն կառաջարկեն Կրկին շարունակենք վերհիշել Նիկոլի սուտ խոստումները Հայկո, այդ ողջ Երևանի բնակիչները քո դեմ հայց պետք է ներկայացնեն 1 տարի, 400.000$ և 1 լայվ՝ նախկին իշխանությունից Ամուլսարին տված ճիշտ եզրակացությունը փաստելու համար Ո՞ր զինվորականը ռիսկ կանի ստեղ գրի, որ աշխատավարձը չի բարձրացել Նախկինների ժամանակ մեր թշնամիների դուխը երբեք այսքան չեր հերիքի, որ այս կարգի լկտիություն անեն Բահամյան կղզիների և կոկորդիլոսի խաշլամայի մասին Նիկոլի սարկազմը էժան PR էր Երկու նախկին նախագահ բանտում ունենալը շատ չի՞ լինի Նիկոլի համար Սերժի ձերբակալությունը կբացի մարդկանց աչքերը ու կդառնա Նիկոլի վերջի սկիզբը. Սերժը պատրաստ է նստել Շնորհակալություն հայտնեք Սերժ Սարգսյանին Մեր շախմատի վերելքը Սերժ Սարգսյանի վաստակն է Ստեղ են ասել, «գողն առաջինն է գոռում բռնեք գողին» Նիկոլ ջան, այդ թիմի 90%-ը լեգեոներներ են` հրավիրված տարբեր երկրներից, և մեր հավաքականում հանդես գալու իրավունք նույնիսկ չունեն Հիշենք, թե ով է հիմնել «Արարատ-Արմենիա» ֆոտբոլի ակումբը և ով է սեփականատերը Ղարաբաղյան պատերազի վետերանների միության հայտարարությունը, Ստամբուլյան կոնվենցիայի մասին

Հակառուսական պսիխոզն է շրջում հայոց աշխարհում

Մինչ օրս «պրոֆեսիոնալ արևմտամետ» կարգի արտահայտությունները գործածվում էին բացառապես հակառակ ուղղվածության գործիչների կողմից, որոնք այդ կերպ ընդգծում էին իրադրության օքսյումորոնայնությունը։
Չէ՞ որ արևմտամետությունը, լինելով ինտիմ զգացում, ի բնե անշահախնդիր է, մինչդեռ պրոֆեսիոնալ գործունեությունը, նույնպես ի բնե, նպատակաուղղված է շահ ստանալուն։ Հետևաբար արևմտամետ-պրոֆեսիոնալը նա է, ով ձգտում է շահ ստանալ այն բանից, ինչից ստանալ չի կարելի։

Երբ քննադատները մատնանշում են, թե ոմանց համար Արևմուտքի նկատմամբ սերը ոչ ավելին է, քան ցինիկ շահառություն, ինքնին հասկանալի է. բանավեճը բանավեճ է։ Բայց այժմ արդեն իրենք՝ հայրենի արևմտամետներն էլ առանձնապես չեն թաքցնում, որ սանձազերծած հակառուսական պսիխոզի պայմաններում ճգնում են բավական լավ վաստակել։

Թե դրանով ինչ վնաս է հասցվում սեփական երկրին, արևմտամետներին բոլորովին չի հուզում։ Գլխավորը, որ պսիխոզով համակված լինեն հնարավորինս շատ մարդիկ։ Այդ դեպքում ֆինանսավորումն էլ ավելի տպավորիչ կլինի։ Իսկ մենք այսօր կփորձենք դիտարկել «հոգեկան համաճարակ» երևույթը գիտական տեսանկյունից։

ՀԱՄԱՃԱՐԱԿՆԵՐ ՀԱՐՈՒՑՈՒՄ ԵՆ ՈՉ ՄԻԱՅՆ ՄԱՆՐԷՆԵՐԸ

«Էպիդեմիան» հունարեն բառ է։ Բառացիորեն նշանակում է «գտնվել ժողովրդի մեջ»։
Դրա տակ սովորաբար հասկանում են մարդկանց միջավայրում տարբեր վարակիչ հիվանդությունների լայն տարածումը։ Ըստ որում՝ հիվանդների քանակի կամ տուժած տարածաշրջանների թվի ընդգրկումը պետք է այն աստիճան գերազանցի որոշակի նորմերը, որ արդեն կարելի լինի այն անվանել համաճարակ։

Իսկ եթե մանրէները կամ վիրուսները շարունակում են վարակել մարդկանց այնպես, որ հիվանդությունն ընդգրկում է երկիրը, երբեմն էլ մայրցամաքը, ապա այն արդեն պանդեմիա է։
Համաճարակաբանական հիմնական հիվանդությունները հայտնի են։ Վերջիններիս միջով, կարելի է ասել, տառապանքով անցել է մարդկության պատմությունը։ Դրանք են՝ ժանտախտը, խոլերան, տիֆը, ծաղկախտը, դեղին տենդը, պոլիոմիելիտը, ՁԻԱՀ-ը, Էբոլի տենդը...

Բայց համաճարակը լայն առումով ենթադրում է ոչ միայն զանգվածային հիվանդացություն մանրէների ու վիրուսների «գործունեության» հետևանքով, այլև ինչ-որ պաթոլոգիկ վիճակներ, որոնց մեջ կարող են ընդգրկվել մարդկանց մեծ խմբեր կամ նույնիսկ ժողովրդական զանգվածներ։
Խոսքը այսպես կոչված հոգեկան համաճարակների մասին է։

Գերմանացի փիլիսոփա, հոգեբան եւ հոգեբույժ Կարլ Յասպերսի «Ընդհանուր հոգեպաթոլոգիա» աշխատության վերնագիրը, իհարկե, գիտական է։ Փոխարենը՝ ենթավերնագիրը, հանձին հեղինակի, մատնում է գրականության ոլորտում Նոբելյան մրցանակի առաջադրյալի. «Հիվանդ հոգին հասարակության եւ պատմության մեջ»։

Այդ նրան է պատկանում հետեւյալ միտքը, որը լիովին արտացոլում է հոգեկան համաճարակի կարգի ֆենոմենը մինչեւ վերջ հասկանալու փորձերը։ «Բանականությունը շարժիչ ուժ է, որը հասցնում է գիտակցությունն այն սահմանագծին, որտեղ դա պարտություն է կրում»։
Յասպերսը նկարագրել է մանուկների բազմահազարանոց խաչակրաց արշավանքները, որոնք գնում էին Սուրբ երկրի ուղղությամբ, այնտեղ շատ շուտով ու անփառունակ սպանվում էին։

Նա պատմում է, թե ինչպես XIV դարի Մեծ ժանտախտից հետո Եվրոպան բռնվեց այսպես կոչված «պարային կատաղության» (երեւույթ, որը հայտնի է նաեւ որպես «տարանտիզմ») մի շարք համաճարակներով։ Պարերը ամբոխներին հասցնում էին սաստիկ գրգռվածության վիճակի, որն առաջացնում էր ընկնավորության նոպաներ, հալյուցինացիաներ՝ այնուհետ հիշողության լիակատար կամ մասնակի կորստով։
Անդրադառնալով XVI եւ XVII դարերին՝ Յասպերսը նշում է համաճարակները, որոնք համակել էին կանանց մենաստանները եւ կապված էին դիվահարության ու միանձնուհիների կողմից դեւերին իրենց միջից քշելու գործընթացի հետ։
«Դատելով ամենից, ավելի ուշ ժամանակներում մեր մշակութային տարածքում համանման երեւույթներ չեն լինում»,- նշել է նա՝ աշխատելով «Ընդհանուր հոգեպաթոլոգիայի» վրա 1913 թվականին։ Որտեղի՞ց կարող էր միամիտ Յասպերսն իմանալ, թե ինչ է կատարվելու Հայաստանում ավելի քան հարյուր տարի անց։

ԻՆՉՊԵՍ ՎԱՏԸ, ԱՅՆՊԵՍ ԷԼ ԼԱՎԸ

Հայտնի հոգեբան և հոգեթերապեւտ Վ.Լևին նշում է, որ սոցիալ-հոգեբանական համաճարակներն ու պանդեմիաները կամ, ինչպես ինքն է բնորոշում՝ հոգեճարակները, այնուամենայնիվ լինում են տարբեր նշաններով։ Պարտադիր չէ, որ դա լինի ինչ-որ վատ բան, կարող է լինել եւ լավը։

Մարդկային զանգվածների մեջ ներդրվում են ինչպես ամեն կարգի մոլորությունները, առասպելներն ու զառանցանքները, այնպես էլ լեզուն, մշակույթն ու բարոյականությունը, հոգեկերտվածքի նոր ձեւերը։
Մի կողմից, հաճախ են եղել ագրեսիվության ու բռնության համաճարակներ, համընդհանուր կատաղի մոլեգնության ժամանակաշրջաններ։ Դրանցից ամենախոշորները վերաճել են պատերազմների։ «Բայց հոգեճարակային ճանապարհով տարածվել ու տարածվում են նաեւ զանգվածային կրոնա-գաղափարական շարժումները, այդ թվում՝ այնքան տարբեր, ինչպես քրիստոնեությունը, իսլամը, բուդդայականությունը, կոմունիզմը...»,- արձանագրում էր գիտնականը։

Անչափ կարեւոր է ուշադրության առնել այն հանգամանքը, որ հոգեճարակի ներսում հայտնված մարդիկ չեն հասկանում, որ գտնվում են հոգեկան վարակի իշխանության ներքո։ Նրանք ի վիճակի չեն դա հասկանալ, քանի դեռ դուրս չեն եկել հիպնոտիկ դաշտից։

ՊՍԻԽՈԶԻ ՉՈՐՍ ՓՈՒԼԵՐԸ

Մասնագետներն առանձնացնում են զանգվածային պսիխոզի չորս փուլ։
Առաջինը. սքողված-նախապատրաստական, լատենտ, կուտակողական։ Այդ փուլում հավաքվում է անհրաժեշտ ներուժը։

 Գագիկ Մկրտչյան

«Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր

Հոդվածն ամբողջությամբ կարդացեք «Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի Սեպտեմբերի 30-ի համարում

website by Sargssyan