Այսօր՝ 24 հոկտեմբերի 2017թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 479.8AMD
1EUR = 534.5AMD
1RUB = 8.06AMD
Հավասարության նշան չենք դնում ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև Ջավախքում ՏԻՄ ընտրություններն ակտիվ են եղել, Մառնեուլիում՝ ոչ այդքան. վրացագետ Բաքուն հերթական անգամ վիրավորել է ԼՂ հակամարտության հետ կապ չունեցող միջազգային համաժողովը. ԱԳՆ խոսն... Արցախի նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել հայկական ազգային ոճով գորգերի նվիրաբերման արարողություն Մեղադրական եզրակացությամբ ավարտվել է կաշառք ստացած ՔԿՀ պաշտոնյայի վերաբերյալ քրգործի նախաքննությունը Գիտաժողովի ընթացքում կվերլուծեն Սուրբ Ղազար կղզում ստեղծված հսկայածավալ ժառանգությունը Նալբանդյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ-ում նախագահող Ավստրիայի ԱԳՆ գլխավոր քարտուղարին և ԺՀՄԻԳ տնօրենին Արամ Հարությունյանը՝ Հայաստանից արտագաղթելու խոսակցությունների մասին Դիլիջանի գազամատակարարման վերականգման աշխատանքները կմեկնարկեն հոկտեմբերի 24-ին Իլհամ Ալիևը, երբ ոտքը դնում է իր հողի վրա, դառնում է ագրեսոր. Վահրամ Բաղդասարյան
ԼՐԱՀՈՍ
Հավասարության նշան չենք դնում ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև Ջավախքում ՏԻՄ ընտրություններն ակտիվ են եղել, Մառնեուլիում՝ ոչ այդքան. վրացագետ Բաքուն հերթական անգամ վիրավորել է ԼՂ հակամարտության հետ կապ չունեցող միջազգային համաժողովը. ԱԳՆ խոսնակ Արցախի նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել հայկական ազգային ոճով գորգերի նվիրաբերման արարողություն Մեղադրական եզրակացությամբ ավարտվել է կաշառք ստացած ՔԿՀ պաշտոնյայի վերաբերյալ քրգործի նախաքննությունը Գիտաժողովի ընթացքում կվերլուծեն Սուրբ Ղազար կղզում ստեղծված հսկայածավալ ժառանգությունը Նալբանդյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ-ում նախագահող Ավստրիայի ԱԳՆ գլխավոր քարտուղարին և ԺՀՄԻԳ տնօրենին Արամ Հարությունյանը՝ Հայաստանից արտագաղթելու խոսակցությունների մասին Դիլիջանի գազամատակարարման վերականգման աշխատանքները կմեկնարկեն հոկտեմբերի 24-ին Իլհամ Ալիևը, երբ ոտքը դնում է իր հողի վրա, դառնում է ագրեսոր. Վահրամ Բաղդասարյան Օդի ջերմաստիճանը կրկին կնվազի Մանվել Գրիգորյանին չի զարմացրել նախագահների հանդիպումից հետո ադրբեջանական կողմի պահվածքը Ալիկ Սարգսյանը Վլադիմիր Գասպարյանի հրաժարականի նախադրյալներ չի տեսնում ««Ընտանեկան բռնության» մասին օրենքի առաջխաղացումը սառնալիք է մեր երկրում» ԱԺ-ն մերժեց մեղադրյալի և կասկածյալի հարցաքննությունը տեսաձայնագրելու մասին նախագիծը լիագումար նիստերի օրակարգ ընդգրկելու հարցը Արթուր Պետրոսյանը և Հենրիխ Մխիթարյանը նույնպես քվեարկել են Ռոնալդուի և Զիդանի օգտին Ադրբեջանն Արցախ այցելած CNN-ի հաղորդավարին կներառի «սև ցուցակում» Հատուկ դիտավորությամբ Մեքսիկացի պատգամավորներն այցելել են Արցախ Թրամփը կարևորել Է ՄԱԿ-ի բացառիկ դերը աշխարհում Հայաստանում սկսված վարժանքների ընթացքում գնահատվելու Է ռուսական ռազմակայանի ստորաբաժանումների մարտունակությունը ՀՔԾ վարույթին է հանձնվել «Վանաձոր» ՔԿՀ տարածք թմրամիջոց տեղափոխելու դեպքի առթիվ հարուցված քրգործը Փոփոխությունները միտված են բանակի հանդեպ վստահության ամրապնդմանը ԵԱՀԿ-ն Հադրութի շրջանի հարավարևելյան ուղղությամբ դիտարկում կիրականացնի ԱԺ-ն մերժեց «Ելք»-ի նախագիծը խորհրդարանի լիագումար նիստերի օրակարգ ընդգրկելու հարցը Բռնցքամարտիկներն անհաջող են ելույթ ունեցել Եվրոպայի առաջնությունում ArmComedy 658 - Տնտեսության առեղծվածային աճը Տնտեսական ակտիվության խոչընդոտներն ավելացել են Դենիել Դեյ-Լյուիսը և Լեսլի Մենվիլը՝ «Երևակայական թելը» ֆիլմի թրեյլերում Մեկնարկել է ԱԺ հերթական քառօրյան. Օրակարգում ընդգրկվել է 39 հարց Կամ անտեղյակ են, կամ փորձում են մոլորեցնել հասարակական կարծիքը Պրեմիերա. Միշա - Բումերանգ (Մանկական Եվրատեսիլ-2017) Չդնել բոլոր ձվերը նույն զամբյուղում Օգտատերերին գաղտնի տեսա-ձայնագրող ՍՊԱՄ-հավելվածներից պաշտպանող հավելված է ստեղծվել Հայաստանում ՌԴ պայմանագրային զինծառայողն անզգուշությամբ սպանել է ծառայակցին ու ինքնասպան եղել Անկարայի քաղաքապետը հայտարարել է հրաժարականի մասին Կլինեն իրավիճակից բխող համարժեք գործողություններ Նրանք ցրեցին մեր պատմության մշուշը Վատ քաղաքականության թանգարանում Հայաստանի ռուսական ռազմակայանը տեխնիկական հետախուզման ժամանակակից համալիրներ Է ստացել Անցած 4 տարիներին համաշխարհային տնտեսության մեջ ՉԺՀ-ի տարեկան միջին ներդրումը գերազանցել Է 30 տոկոսը Վահան Մարտիրոսյանի վստահեցմամբ Հյուսիս-հարավ մայրուղու շինարարության մեջ կոռուպցիոն ռիսկեր չկան Անցած երեք օրերի ընթացքում հանրապետությունում բացահայտվել է գողության 11 դեպք ՌԴ-ն և Իրանը քննարկել են Կասպից ծովում նավատորմերի համագործակցության հնարավորությունները ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է ԱՄՆ Բաքուն շարունակում է խոչընդոտել ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացին. Շավարշ Քոչարյան Դավիթ Տոնոյանն ԱԻՆ-ում մի շարք նոր նշանակումներ է կատարել Երեկոյան կինոդիտում. «8-րդ մղոն» Գարի Քյոսայանը հանդես կգա յուրահատուկ համերգով Բոլորը թող իրենց ականջին օղ անեն՝ օրինական նպատակին հասնելու համար կարևոր է նաև համաչափ գործելը. ՀՀ Նախագահ Խստացվել է ապօրինի ծառահատումների և փայտանյութի ապօրինի տեղափոխման դեմ պայքարը ՀՀ Նախագահը ոստիկանության համակարգում կոռուպցիայի դեմ պայքարի համակարգային լուծումների անհրաժեշտություն է տեսնում «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախումբը բարձր գնահատականի է արժանացել Իսրայելում Զենքի և զինամթերքի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի արդյունքները հեռու են դրական լինելուց. ՀՀ Նախագահ Կատալոնիայի խորհրդարանը հոկտեմբերի 26-ին պատասխան կտա Մադրիդի ձեռնարկած միջոցներին Մայրը կասկածվում է գումարի դիմաց նորածին երեխային այլ անձի խնամքին հանձնելու մեջ Վիգեն Սարգսյանը ներկայացրել է վարչությունների պետերին և իր խորհրդականին Հանրակրթական դպրոցները դրական են արձագանքում էլեկտրոնային կրթությանն անցնելու գաղափարին ՃՈ առանձին ծառայողներ այն աստիճան են կորցրել իրականության զգացողությունը, որ դրսևորում են բացահայտ լկտի վարքագիծ. Սերժ Սարգսյան (Լուսանկարներ) Հակառակորդը կրկին օգտագործել է «ՍՊԱՅԿ» տիպի կառավարվող հակատանկային հրթիռ Նիկի Մինաժի «մերկ» շրթներկն ամերիկուհիներին նմանեցրել Է տիկնիկների Վերջին երեք ամիսներին լրագրողների իրավունքների խախտման դեպքերը նվազել են Արա Բաբլոյանը պարգևատրել է Ռաֆայիլ Զինուրովին Բրնձով դիետա. նիհարում ենք առանց վնասելու առողջությունը Համատիրությունների էլեկտրոնային կառավարումից մինչև աղբահանության խելացի կազմակերպում Բակո Սահակյանը մասնակցել է Արցախի եկեղեցիներին հայկական ոճով գորգերի նվիրաբերման արարողությանը Ֆիթնեսը փոխարինում է այն ֆիզիկական աշխատանքին, որ մարդն առօրյայում չի կատարում 8 խորամանկություն աղջիկների համար «Պողիկտոս» օպերան վերադառնում է Հայաստանի օպերային թատրոնի խաղացանկ Մեկնարկել է «Երևանի կանաչ լուսավորության շաբաթ» միջոցառումների շարքը Երևանում նոյեմբերի 11-ին կանցկացվի համաքաղաքային ծառատունկ և շաբաթօրյակ Մարվեց և շրջանառության մեջ դրվեց Մխիթարյան միաբանության հիմնադրման 300- ամյակի թեմայով նամականիշ Առաջիկա ամիսներին կմեկնարկի ՀՀ ողջ տարածքում տրանսպորտային միասնական ցանց ստեղծելու պիլոտային ծրագիր Մենք տարկետումը չենք վերացնում, այլ կրթությունը կարևորողներին առաջարկում ենք որպես սպա զորակոչվել. Վիգեն Սարգսյան Աջ ղեկային համակարգ ունեցող մեքենաների շահագործումը Հայաստանում չի արգելվի. նախարար Դանակով զինված տղամարդը «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի գրասենյակում հարձակվել է հաղորդավարի վրա ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի տնտեսական էֆեկտը մեծ չէ. փորձագետ FAST-ը կրթաթոշակ կտրամադրի բնական գիտությամբ զբաղվող հայ ասպիրանտներին և հայցորդներին Եղեգնաձոր-Ագարակաձոր ճանապարհին վթարի հետևանքով զինծառայող է մահացել Հանրակրթական դպրոցներում մեկնարկել են աշնանային արձակուրդները

Ինչպես է Թուրքիան ոչնչացրել արխիվները

Մի քանի տասնամյակ շարունակ թուրքական կառավարությունը եւ նրա քարոզիչները հայտարարում են, որ պետական փաստաթղթերը, մասնավորապես Օսմանյան արխիվները, ամբողջովին բաց են եւ հասանելի ամբողջ աշխարհի ամեն մի հետազոտողի համար:

Սակայն թուրք պաշտոնյաներն ու նրանց կողմնակիցները լռում են, որ Օսմանյան արխիվների բազմաթիվ փաստաթղթեր հեռացվել, ոչնչացվել, վաճառվել կամ մշակվել են: Բացի դրանից, որոշ գաղտնի արխիվներ դեռ փակ են օտարների համար:
 Անցյալ ամիս թուրք կին լրագրող Ուզայ Բուլութը PhilosProject.org կայքում մի բացահայտող հոդված տեղադրեց՝ «Թուրքիան առանց գրաքննության. գրաքննության եւ արգելքների պատմություն» վերնագրով՝ մի քանի հարյուրամյակների անցյալ ունեցող թուրքական արխիվների եւ փաստաթղթերի վիճակի վերաբերյալ: Բուլութը ազատ է նման գաղտնիքներ բացահայտելու հարցում, քանի որ նա այլեւս չի ապրում Թուրքիայում եւ հաստատվել է Վաշինգտոնում:

 Այժմ Թուրքիայում պետական պատվերով արգելափակված է Վիքիպեդիայի կայքը, քանի որ Վիքիպեդիան հրաժարվել է ջնջել այն հոդվածները, որոնք բացահայտում են, որ թուրքական իշխանությունները աջակցում են Իսլամական պետության ահաբեկիչներին: Բացի դրանից, Թուրքիայի կողմից արգելափակվել է 127 հազար կայք եւ 95 հազար անհատական վեբկայք, տեղեկացնում է լրագրող Բուլութը:
Այսօրվա հազարավոր կայքերի արգելումը շարունակությունն է Օսմանյան սուլթան Բայազիդ II-ի 1485-ի հրամանագրի, որով մահապատժի էին դատապարտվում բոլոր նրանք, ովքեր գրքեր էին տպագրում թուրքերեն կամ արաբերեն: Այդ արգելքը գործեց ավելի քան երկու դար, հայտնում է Բուլութը: «Այդ արգելքը պատմաբանների կողմից լայնորեն վկայակոչվում է որպես իսլամի մտավոր եւ գիտական փլուզման հիմնական պատճառներից մեկը արդյունաբերական հեղափոխության արշալույսին»:
Թուրքիայի Հանրապետությունը 1923-ից ի վեր, իր հիմնադիր Քեմալ Աթաթուրքի օրոք, շարունակեց գրաքննության ավանդույթը՝ արգելելով «առնվազն 130 թերթ, ամսագիր եւ գիրք՝ ըստ Մուստաֆա Յիլմազի եւ Յասմին Դորենի «Գրաքննությունը հանրապետական ժամանակաշրջանում (1923-1973)» գրքի»: Բուլութի տեղեկացմամբ՝ Թուրքիայի երկրորդ վարչապետ Ադնան Մենդերեսը 1950-60-ական թվականներին արգելեց 161 հրատարակություն:  

Ըստ թուրք հրեա պատմաբան Ռիֆաթ Բալիի՝ «Թուրքիայում կուսակցությունների արխիվները փակվել են 1980թ. սեպտեմբերի 12-ի պետական հեղաշրջման ժամանակ եւ ուղարկվել SEKA (ցելյուլոզի եւ թղթի գործարաններ), որպես թղթի թափոն»:
Բացի դրանից, Բալին տեղեկացրել է, որ «նախագահության, Ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT) եւ ներքին գործերի նախարարության արխիվները փակ են»: Հետաքրքիր է, Բալին գրի է առել մի տարօրինակ պատմություն, թե ինչպես են «1998թ. Անկարայում արտգործնախարարության գաղտնի փաստաթղթերը հայտնաբերվել թափոններ վաճառողի մոտ: Նախարարությունը նրան վաճառել էր 15 երկաթյա չհրկիզվող պահարաններ: Հետո պարզվել է, որ նախարարությունն այդ պահարանները վաճառել էր շենքի ներսում ազատ տարածքների բացակայության պատճառով, նույնիսկ առանց նայելու, թե ինչ կար դրանց մեջ»:
Բալին իր գրքում բերում է նաեւ կարեւոր փաստաթղթերի ոչնչացման այլ օրինակներ.
 -«Թուրքիայի պատմության ինստիտուտի փաստաթղթերից շատերը, ներառյալ Աթաթուրքի մի նամակ, ոչնչացվել են»։
 -«1961թ. սահմանադրությամբ ստեղծված Սենատի նիստերի բոլոր արձանագրությունները, որ ակտիվ էր մնացել մինչեւ 1980 թ. սեպտեմբերի 12-ի պետական հեղաշրջումը, ուղարկվել էին ցելյուլոզի եւ թղթի գործարաններ (SEKA)»։

 -«Երբ Կրոնական հարցերի (Դիյանեթ) պետական ֆինանսավորմամբ նախագահությունը 1965 թ. տեղափոխվեց մի նոր շենք, նրա ղեկավարությունն ասաց, որ «հին փաստաթղթերը չեն տեղավորվում նոր շենքի մեջ» եւ արխիվի փաստաթղթերի մի մասը ուղարկեց SEKA»։

  -«Երբ 1980-ական թվականներին SEKA-ում թղթի պակաս առաջացավ, պետական կառույցներին կոչ արվեց իրենց հին թղթերն ուղարկել գործարան: Այսպիսով, շատ արխիվներ ինստիտուցիոնալ մակարդակով ոչնչացվեցին»։
  -2013 թ. Թուրքիայի ազգային գրադարանի հունարեն, եբրայերեն եւ ասորերեն հին գրքերը տոննաներով վաճառվեցին՝ պատճառաբանելով «որ չկային գրադարանավարներ, որոնք կարող էին կարդալ այդ լեզուները»:
 Հաջորդ անգամ, երբ  թուրքական կառավարության քարոզիչները գրեն, որ «մեր արխիվները բաց են», դուք կարող եք նրանց ուղարկել այս հոդվածի պատճենը. այնտեղ գտնվող նշանավոր թուրք լրագրող Ուզայ Բուլութի բացահայտումները կփակեն նրանց բերանները։

ՀԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆՅԱՆ 
«Կալիֆոռնիա Կուրիեր» 
թերթի խմբագիր

Հարցում
website by Sargssyan