Այսօր՝ 25 սեպտեմբերի 2018թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 480.3AMD
1EUR = 586.5AMD
1RUB = 7.73AMD
Հանձնաժողովների նախագահները ներքին հրահանգ են ունեցել ԿԸՀ-ից․ «Իրատես» Վարչապետը պահանջում է «ասֆալտին փռել» թիկնապահներին, կինը շրջում է թիկնապահներով․ «Իրատես» ԿԸՀ -ն կազմեց ընտրությունների նախնական արդյունքների արձանագրությունը. վերջնական ամփոփումը կլինի 7 օր... Նախնական տվյալներով «Իմ քայլը» դաշինքը հավաքել է ընտրության մասնակիցների ձայների 81.06 տոկոսը Արմեն Սմբատյանը ներկայացրեց 65 ընտրատեղամասերի քվեարկության նախնական արդյունքները Նախնական արդյունքներով «Իմ քայլը» դաշինքը հաղթանակ է տանում Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններո... Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների նախնական արդյունքները (թարմացվում են) Երևանցիները լավ ապտակ հասցրեցին իրենց անունից մեծ մեծ խոսացող Նիկոլին Քվեարկության ընթացքում ոստիկանությունն արձանագրել է իրավախախտման 84 տեղեկություն Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների քվեարկությունն ավարտվեց
ԼՐԱՀՈՍ
Հանձնաժողովների նախագահները ներքին հրահանգ են ունեցել ԿԸՀ-ից․ «Իրատես» Վարչապետը պահանջում է «ասֆալտին փռել» թիկնապահներին, կինը շրջում է թիկնապահներով․ «Իրատես» ԿԸՀ -ն կազմեց ընտրությունների նախնական արդյունքների արձանագրությունը. վերջնական ամփոփումը կլինի 7 օր անց Նախնական տվյալներով «Իմ քայլը» դաշինքը հավաքել է ընտրության մասնակիցների ձայների 81.06 տոկոսը Արմեն Սմբատյանը ներկայացրեց 65 ընտրատեղամասերի քվեարկության նախնական արդյունքները Նախնական արդյունքներով «Իմ քայլը» դաշինքը հաղթանակ է տանում Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններում Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների նախնական արդյունքները (թարմացվում են) Երևանցիները լավ ապտակ հասցրեցին իրենց անունից մեծ մեծ խոսացող Նիկոլին Քվեարկության ընթացքում ոստիկանությունն արձանագրել է իրավախախտման 84 տեղեկություն Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների քվեարկությունն ավարտվեց Մարդիկ ընտրացուցակում են հայտնվել, բայց բնակվում են արտերկրում. Հերթական ահազանգը Մի՞թե այդ չարաբաստիկ գազելներն ավելի ազդեցիկ գործոն են, քան հեղափոխական էյֆորիան. Արմեն Աշոտյան Երևանի ավագանու ընտրությունների ընտրախախտումները Ոստիկանությունը հաստատել է Վահան Բաբայանի հայտարարությունը. Ցուցակում մահացած մարդու անուն են հայտնաբերել Նախընտրական փուլում ամեն ինչ լավ է ընթացել, եւ ոչ մի մտավախություն չկա. Ռեֆորմիստների կուսակցություն Քրեական գործ է հարուցվել առերևույթ ընտրակաշառք տալու և ստանալու դեպքի առթիվ Արտակ Ավետյանը քվեարկեց հանուն կանաչ Երեւանի. Լուսանկարներ. Տեսանյութ Քվեարկած թերթիկը լուսանկարելն ու տարածելն արգելված է օրենքով. ՄԻՊ Հանձնաժողովի նախագահը հրաժարվում է արձանագրություն կազմել մահացած մարդկանց անուններ հայտնաբերելու մասին Ընտրողների ցուցակներում մահացած մարդկանց անուններ կան. Ահազանգ Նաիրա Զոհրաբյանի երևակայությունն է, որ մենք չենք տիրապետում իրավիճակին. ՀՀ ոստիկանապետ Ընտրություններն արտահայտելու են ժողովրդի կամքը, քաղաքապետն ընտրվելու է ժողովրդի քվեով. ԱԱԾ տնօրեն Մեկ ժամում գրանցվել է 97 խախտում ՀՀ վարչապետը մասնակցեց Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների քվեարկությանը Մեկնարկել է Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների քվեարկությունը Անցնող շաբաթ շփման գոտում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 250 անգամ Արթուր Վանեցյանը` ՀՖՖ նախագահ Թրամփի շնորհավորանքի գլխավոր եզրահանգումը․ 168․am Ըստ բացատրությունների տղամարդը ցուցակագրումների դիմաց փող է խոստացել Ընտրակաշառք խոստանալու դեպքի առթիվ երրորդ քրեական գործն է հարուցվել Հայաստանում լռության օր է Գեներալ Մանվել Գրիգորյանի ընտանիքին պատկանող համալսարանը փակվում է. «Հրապարակ» Դեռ շարունակվում են քննարկումները ԱԱԾ եւ ՀՔԾ պետերի գաղտնալսման վերաբերյալ. ե՞րբ է եղել այն. «Հրապարակ» Նախագահ Արմեն Սարգսյանը մի շարք պարգևներ է հանձնել Մեր միակամությունը հզորության աղբյուր է. Արամ Ա-ն շնորհավորական ուղերձ է հղել ՀՀ անկախության տոնի կապակցությամբ Լևոն Մնացականյանը արցախա-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը գնահատում է կայուն-հանգիստ Ռեֆորմիստները շնորհավորում են համայն հայությանը Ռոբերտ Քոչարյանի շնորհավորական ուղերձը Տնտեսական ակտիվության աճի տեմպի թավալգլոր անկում․ «Հայոց աշխարհ» Ռեֆորմիստների կուսակցությունը առաջնային է համարում Երևանի կանաչապատման հարցը Անթույլատրելի է, որ ՀՀ որևէ քաղաքացի այլոց հետ հարաբերվի վիրավորանքներով. Փաշինյանը զորակցություն է հայտնում Նաիրա Զոհրաբյանին «Սանիթեք» ընկերության հինգ նոր մեքենաներն արդեն Երևանում են Սահմանին իրավիճակը հարաբերական կայուն է. Դավիթ Տոնոյան ՀԱՊԿ-ն հասկացրել է՝ Երևանն իր վրա հույս չդնի․ «Ժամանակ» Ինչպես քվեարկել, որ անարժանները ձեր աջակցությամբ չմտնեն քաղաքականություն․ «Հրապարակ» ԱԺ-ն լուծարելու միակ տարբերակ․ «Ժամանակ» Հայաստանի երրորդ Հանրապետությունը 27 տարեկան է Արտակ Ավետյանի հանդիպումը Շենգավիթ համայնքի բնակիչների հետ. Տեսանյութ Հրազդանի նախկին քաղաքապետ Արամ Դանիելյանի նկատմամբ հարուցվել է քրեական գործ Ի՞նչ երաշխիք կա, որ վարչապետը չի հանձնարարի ամեն գնով ապահովել իրենց «հաղթանակը». ԱԺ պատգամավոր ՀՀ կենտրոնական բանկը և առևտրային բանկերն աշխատելու են սեպտեմբերի 21-ին և 22-ին Յուրի Խաչատուրովին փոխարինելու շուրջ խորհրդակցությունները շարունակվում են. Զոհրաբ Մնացականյան Փաշինյան-Թրամփ հանդիպման գործընթացը ժամանակ է պահանջում, աշխատում ենք ԱՄՆ գործընկերների հետ. ԱԳ նախարար Նվեր Երեւանի 2800 ամյակին. Տեսանյութ Հանդուրժողականություն չի լինելու իրեն օրենքից գերադասողի հանդեպ. Վալերի Օսիպյան Խոսքերի փոխարեն գործեր. Արտակ Ավետյան. Տեսանյութ Գազալցակայաններում գործող խաղային ապարատները պետք է հնարավորինս շուտ հանվեն այնտեղից. Նիկոլ Փաշինյան Քաղաքապետի թեկնածուի յուրահատուկ անակնկալը. Տեսանյութ ԱՄՆ-ն մերժում է Փաշինյանին․ «168 ժամ» Ինչու է վարչապետի կինը մեկնել Սանկտ Պետերբուրգ. «Հրապարակ» Ալիկ Սարգսյանը վերականգնել է կապերը Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջը հավաքվող անձանց հետ. «Հրապարակ» Գարեգին Բ կաթողիկոսն ինքնակամ կհեռանա.«Ժողովուրդ» Ձեր նորընծա փոխնախարարներին մի քանի խորհուրդ տվեք․ Արփինե Հովհաննիսյանը՝ ԱԳՆ-ին Նիկոլ Փաշինյանը գնում է վա-բանկ. հաշվարկը վտանգված է. «168 ժամ» Զինծառայողի սպանության դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ ԱԺ Քննիչ հանձնաժողովը հնարավոր է քննարկի նաև «Ռոբերտ Քոչարյանի գործի» դատավարական գործողությունների դատախազական պատշաճ հսկողության հարցը Ըստ նախնական տվյալների՝ հակառակորդի կրակոցից պայմանագրային զինծառայող է զոհվել Ոստիկանությունը՝ Երևանի քաղաքապետի թեկնածուներից մեկի հասցեին վիրավորական մեկնաբանությունների մասին Քոչարյանը դեռ չի կողմնորոշվել ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալու ձևաչափի հարցում. ՀՀ երկրորդ նախագահը հարցազրույց է տվել «Կոմերսանտ»-ին Ռեֆորմիստները կվերականգնեն Երևանի այցեքարտ հանդիսացող վայրերը. Տեսանյութ Ռեֆորմիստները մտածում են ճանապարհները բեռնաթափելու մասին. Տեսանյութ Թատերականում պահանջում են ռեկտորի հրաժարականը Ընտրությունները պետք է դառնան համախմբող ու ձեռքբերումներն արժեւորող գործոն. ՄԻՊ-ը՝ ընտրական գործընթացի վերաբերյալ Փաշինյանը հետաձգել է ԱՄՆ այցը՝ ընտրություններին մասնակցելու համար ՔՊ-ն Էջմիածնում ուժեղ քաղաքապետի թեկնածուի փնտրտուքների մեջ է.«Ժամանակ» Դաշնակիցներ կորցնելու ծանր հետեւանքը. ինչ է սպասվում Նիկոլ Փաշինյանին. «Ժողովուրդ» Նախորդ ընտրությունների «տասովշիկները» մնացել են անտեր. Փաշինյանը հուսախաբ է արել.«Հրապարակ» Գագիկ Ծառուկյանն ու Սերժ Սարգսյանը «աչքից հեռու» հանդիպել են.«Հրապարակ» «Դվին» հյուրանոցի շինհրապարակում մեծամասշտաբ շնորհանդես տեղի կունենա` ճանաչված արտիստների մասնակցությամբ Հետո նրանք եկան լրագրողների հետևից. ես չբողոքեցի, քանի որ լրագրող չէի. Արմեն Աշոտյան

Հայ-իրանական հարաբերությունների ներկան և ապագան. մեկնաբանում է իրանագետը

ՀայՄեդիա.am-ի զրուցակիցն է ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանը:

-Պարոն Ոսկանյան, վերջին տարիներին  հայ-իրանական հարաբերությունները գնալով էլ ավելի են զարգանում և ամրապնդվում: Ինչպե՞ս եք գնահատում երկու երկրների քաղաքական համագործակցության զարգացումը, ի՞նչ նշանակություն ունի այն երկու երկրների համար: 

-Հայ-իրանական հարաբերությունների ամբողջ համատեքստում քաղաքական հարաբերությունները գտնվում են ամենաբարձր մակարդակի վրա և որևէ խնդիր կամ խոչընդոտ չունեն: Երկու պետությունների փոխգործակցությունը հենց Իրանի կողմից գնահատվում է ռազմավարական, հայկական կողմից էլ որակվում է  որպես առանձնահատուկ և ընդլայնված գործակցություն:
Անվտանգության հարթության մեջ երկու պետությունները, ըստ էության, փոխլրացնում են միմյանց: Հայաստանը ապահովում է Իրանի հյուսիսային սահմանի անվտանգությունը,  Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում զսպելով Ադրբեջանին և ստիպելով նրան զգալի ռեսուրսներ ծախսել, որոնք, հակառակ պարագայում, հնարավոր է ուղղվեին դեպի Իրան:
Իրանական կողմն էլ, իր հերթին, ապահովում է Հայաստանի անվտանգության բավական կարևոր բաղադրիչներից մեկը՝ հարավային անվտանգ ելքը: Այն մեզ հնարավորություն  է տալիս ոչ միայն դուրս գալ դեպի Իրան, այլև Իրանի միջոցով դեպի Պարսից ծոցի տարածաշրջան և Մերձավոր Արևելք: Այս համատեքստում երկու երկրների հարաբերությունները կարելի է կոչել անվտանգային փոխլրացում, որը չափազանց կարևոր է՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային իրավիճակը:

-Ի տարբերություն բարձր մակարդակի քաղաքական հարաբերությունների, Հայաստանի և Իրանի միջև տնտեսական կապերը, կարծես թե, ավելի թույլ են զարգացած: Ինչո՞վ է սա պայմանավորված:

-Երկու երկրների հարաբերություններում տնտեսական կապերի ոլորտն անսահմանափակ պոտենցիալ ունեցող ոլորտներից է, բայց, ճիշտ նշվեց, այդ ոլորտն ակնհայտորեն զիջում է քաղաքական հարաբերություններին: Դա պայմանավորված է մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներով:
Օբյեկտիվ պատճառներից պետք է հատկապես նշել միմյանց փոխճանաչելու խնդիրը: Չնայած երկու երկրները հազարամյակներով հարևան են, բայց իրանցիները լավ չեն պատկերացնում հայկական տնտեսության առանձնահատկությունները, և նույնը մեր դեպքում՝ հայ գործարարներն այդքան էլ լավ տեղյակ չեն Իրանի տնտեսությունից:
Օրենսդրական տիրույթում նույնպես կան որոշակի խնդիրներ, բայց դրանք ևս անլուծելի չեն, դրանք հեշտությամբ կլուծվեն բանակցությունների և փոխադարձ ճանաչման միջոցով:
Առկա ներուժն օգտագործելը կարևոր է թե՛ Հայաստանի, և թե՛ Իրանի շահերի տեսանկյունից: Հայաստանն ունի մի շարք հնարավորություններ, որոնք անհրաժեշտ են Իրանին, մասնավորապես ԵՏՄ տարածքում հայկական ներկայությունը, Արևմուտքի հետ GSP+ համակարգի առկայությունը:
Մյուս կողմից, Իրանն ունի 80 միլիոնանոց շուկա, իրանական շուկա մուտքը նշանակում է մուտք Մերձավոր Արևելքի շուկա:
Չափազանց մեծ հնարավորություններ կան նաև էներգետիկ հատվածում, որի որոշակի մասն այսօր օգտագործվում է՝ գազ՝ էլէկտրաէներգիայի դիմաց ծրագիրը, վերջերս կրկին անդրադարձ եղավ Մեղրու հատվածում ՀԷԿ-ի շինարարությանը՝ համատեղ օգտագործման նպատակով:
Երկու երկրների՝ միմյանց համար տրանզիտային մուտքերի և ելքերի ապահովման հնարավորությունները ևս անսպառ են:
Իրանի համար Հայաստանը չափազանց կարևոր է դեպի Սև ծով, այնուհետ դեպի Եվրոպա ելքի ապահովման տեսանկյունից:
Մեզ համար էլ Իրանը չափազանց կարևոր է տրանզիտային հատվածով դեպի Պարսից ծոց, Մերձավոր Արևելք և, ինչու ոչ, դեպի Հնդկաստան ճանապարհ ապահովելու տեսանկյունից:

-Վերջերս սկսել է շրջանառվել Իրանի՝ ԵՏՄ-ին անդամակցելու մասին հարցը: Ձեր դիտարկմամբ՝ որքանո՞վ է իրատեսական այս քայլը:

-Կարծում եմ՝ անդամակցության խնդիրը մի փոքր անիրատեսական է: Իրանցիները առավելապես ցանկանում են ԵՏՄ-ի հետ ունենալ  հատուկ հարաբերություններ:  Այս առումով կարևոր է ևս մեկ հանգամանք, որ ԵՏՄ-ի կողմից Իրանի հետ բանակցություններում որպես «դեսպան» Հայաստանն է հանդես գալիս: Սա շատ կարևոր գործառույթ է, այն մեր երկրին տալիս է ոչ միայն սեփական տնտեսական շահերն առաջ տանելու հնարավորություններ, այլ նաև ակնհայտորեն բարձրացնում է մեր երկրի քաղաքական դերակատարությունը՝ Իրանի հետ հարաբերություններում և ԵՏՄ երկրների շրջանում:


-Ինչպես բազմիցս հայտարարվել է,  Իրանը բացառապես կողմ է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը: Պաշտոնական հարթակում, սակայն,  Իրանը բավական չեզոք է հանդես գալիս՝ չցանկանալով հարաբերությունները լարել երկու երկրների հետ: Ձեր դիտարկմամբ՝  ի՞նչ հանգամանքներ են նպաստում Իրանի այս դիրքորոշմանը: 

Իրանի պաշտոնական դիրքորոշումներն ակնհայտորեն չեզոք են, երբեմն կան որոշակի հայամետ շեշտադրումներ, հատկապես նշեմ Իրանի ԱԳՆ խոսնակի հայտարարությունը, ըստ որի՝ Արցախի հիմնախնդիրը պետք է լուծվի այնտեղ բնակվող ժողովրդի կամքի համաձայն: Դա ինքնորոշման իրավունքի անուղղակի ակնարկ է: Բայց, ընդհանուր առմամբ, այդ դիրքորոշումները աչքի են ընկնում անկողմնապահությամբ և չեզոքությամբ:
Բայց ակնհայտ է, որ ոչ պաշտոնական, չբարձրաձայնվող տիրույթում իրանցիները կողմնակից են առկա ստատուս-քվոյի պահպանմանը՝ հատկապես տարածքային իրավիճակի պահպանմանը: Հայաստանը, վերահսկելով նախկին իրանաադրբեջանական սահմանի մի զգալի հատված, որն այսօր Արցախ-Իրան սահմանն է, ակնհայտորեն ապահովում է Իրանի հյուսիսային հատվածները Ադրբեջանի կողմից հնարավոր հակաիրանական ներգործությունից, որը կարող է լինել նաև երրորդ ուժի կողմից:
Իրանցիները կողմ չեն, որ արցախաադրբեջանական հատվածը կրճատվի հոգուտ Ադրբեջանի, բացի այդ, կողմնակից են, որ այդ գոտում լրացուցիչ լարվածություն չստեղծվի, որը վտանգավոր է նաև Իրանի անվտանգության տեսանկյունից:

-Ինչպիսի՞ն է Իրանի դիրքորոշումը Հայոց ցեղասպանության և դրա ճանաչման հետ կապված:

-Իրանցիները միանշանակորեն համարում են, որ հայերն Օսմանյան կայսրությունում ենթարկվել են ցեղասպանության: Այս իմաստով իրանահայ համայնքն ունի բոլոր իրավունքները Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված միջոցառումների ազատ կազմակերպման համար: Բայց Իրանը տարածաշրջանում որոշակի հարթություններում  համագործակցում է  Թուրքիայի հետ, մասնավորապես ՝ Սիրիայի հիմնախնդրի և քրդական հարցի հետ կապված: Շատ դեպքերում նրանք փորձում են պաշտոնական դիրքորոշումները ձևակերպել այնպես, որ Թուրքիայի հետ լրացուցիչ լարվածություն չստեղծվի:
Երկրորդ կարևոր գործոնն Իրանի ներսում պանթուրքիստական խմբավորումների առկայությունն է, որոնք թեև լուսանցքային են, բայց շատ դեպքերում կարողանում են մեծ աղմուկ բարձրացնել:
Այս առումով իրանական դիրքորոշումն ակհայտ է, բայց չեմ կարծում, որ առաջիկայում պաշտոնական մակարդակով ճանաչում կլինի:
Ի վերջո, նշենք նաև, որ Իրան-Հայաստան հարաբերություններն այնքան բազմակողմանի են և ընդգրկուն, որ դա այս պահին ամենակարևոր խնդիրը չէ, որքան էլ որ դա մեզ համար զգացական տեսանկյունից կարևոր լինի:


Ակաթի Վահանյան

Հարցում
website by Sargssyan