Այսօր՝ 14 դեկտեմբերի 2018թ., Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 480.3AMD
1EUR = 586.5AMD
1RUB = 7.73AMD
Հիշենք անկախ Հայաստանի ԱԺ ընդդիմադիր խմբակցություննրին Իրանը ողջունել է Հայաստանում կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները և հարաբերությունների ըն... Ռեֆորմիստների կուսակցությունը չի կարող կողմնակիցը լինել փողոցային պայքարի, ինչպես նաև իր մրցակիցների... Վահան Բաբայանը 30 տեղամասի տվյալներով առաջատար է թիվ 3 ընտրատարածքի ՀՀԿ-ի ցուցակում Վահան Բաբայանին համացանցով սպառնացած անձը ներողություն է խնդրում. Տեսանյութ Մտահոգ մարդը չի կարող իմ կարծիքները և գաղափարները չկիսել Մի՛ վախեցեք։ Ձեր ձայնը վճռորոշ է Հայ գործարարը ուղևորատոմսեր է նվիրում Մոսկվայում գտնվող հայերին, որ գան ու մասնակցեն ընտրությունների... Այս աղետը "Իմ քայլը" դաշինքում համատարած է Փաշինյանը շարունակում է խաբել. Շարմազանով
ԼՐԱՀՈՍ
Հիշենք անկախ Հայաստանի ԱԺ ընդդիմադիր խմբակցություննրին Իրանը ողջունել է Հայաստանում կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները և հարաբերությունների ընդլայնման հույս հայտնել Ռեֆորմիստների կուսակցությունը չի կարող կողմնակիցը լինել փողոցային պայքարի, ինչպես նաև իր մրցակիցների հանդեպ վիրավորանքների Վահան Բաբայանը 30 տեղամասի տվյալներով առաջատար է թիվ 3 ընտրատարածքի ՀՀԿ-ի ցուցակում Վահան Բաբայանին համացանցով սպառնացած անձը ներողություն է խնդրում. Տեսանյութ Մտահոգ մարդը չի կարող իմ կարծիքները և գաղափարները չկիսել Մի՛ վախեցեք։ Ձեր ձայնը վճռորոշ է Հայ գործարարը ուղևորատոմսեր է նվիրում Մոսկվայում գտնվող հայերին, որ գան ու մասնակցեն ընտրություններին Այս աղետը "Իմ քայլը" դաշինքում համատարած է Փաշինյանը շարունակում է խաբել. Շարմազանով Շուշան Պետրոսյանի ուղերձը. տեսանյութ Անհրաժեշտ եմ համարում առանձին երկկողմ բանավեճ ՀՀԿ – Իմ քայլ ձևաչափով` 1-ին համարների մակարդակով Ղարաբաղյան պատերազմի վետերանների միությունը անթույլատրելի է համարում Սասուն Միքայելյանի հայտարարությունը ԿԸՀ կայքում հրապարակվել են ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցող ուժերի համապետական և տարածքային ցուցակները «Տավուշցիները, եթե գնահատեն մաքուրն ու ճիշտը, կընտրեն ինձ». Ա. Մութաֆյան ԱԺ պատգամավորի թեկնածու Վահան Բաբայանի կենսագրությունը Ինչու՞ առաջադրվեցի թիվ 3 ընտրատարածքում Վաչագան Ղազարյանը կկալանավորվի. վճռաբեկ դատարանը բավարարել է դատախազի միջնորդությունը Պետք է անցկացնենք միջազգային ամենաբարձր չափանիշներին համապատասխան ընտրություններ. Կառավարության այսօրվա նիստը՝ մեկ նյութով ՀՀԿ կողմից ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրվել եմ թիվ 12 ընտրատարածքում. Լիլիթ Հովակիմյան Վահան Բաբայանը ՀՀԿ ցուցակով կառաջադրվի թիվ 3 ընտրատարածքում (Տեսանյութ) ՀՀԿ կողմից առաջադրվելու եմ թիվ 3 ընտրատարածքում. Վահան Բաբայան Խորհուրդ կտամ Նիկոլ Փաշինյանին՝ մեկ-մեկ ինքն էլ իջնի, նստի տաքսի․ Վահան Բաբայանը՝ AD TV «Հարցազրույցում» Նման դեպքեր այլևս չեն լինելու. Հայկ Մարությանը` Նոր Նորքում ապօրինի շինարարության քանդման մասին Տարբեր վարչական շրջաններում տարբեր մասշտաբի ապօրինի շինություններ են ապամոնտաժվել, շատերն էլ սպասում են իրենց հերթին. Երևանի քաղաքապետարան ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովը դրական եզրակացություն տվեց 2019թ. պետական բյուջեի նախագծին «Պատմությունը կարող է փոխել մեզ, որ մեր ապագան ավելի լավը դառնա». Փաշինյանի ելույթը «Փարիզի խաղաղության համաժողով»-ում Կառավարությունն առաջարկում է նախագահի նստավայրը տեղափոխել Բաղրամյան, 26, վարչապետինը՝ Կառավարության տուն, համար 1 Ինչո՞ւ Վարդանյանների թիկնապահներին «ասֆալտին չփռեցին». «Ժողովուրդ» Մշակույթի նախարարությունը հրաժարվել է օգնել ժողովրդական արտիստին․ «Ժողովուրդ» ՊՆ բեռնատարի ողբերգական վթարի հետևանքով տուժածները. ցանկ Ի՞նչ կապ ունի ԳՇ պետը «Մարտի 1-ի»-ի գործի հետ. «Ժողովուրդ» ՀՀԿ-ական պատգամավորի որդին՝ ՔՊ ռեյտինգային թեկնածու. «Ժամանակ» Խաչատուրովը վերադարձել է․ «Ժողովուրդ» ՀՀԿ ցուցակում «դրսից» միայն մեկը կլինի․ «Հրապարակ» «Հեղափոխականների» անկշտությունը պարզապես ապշեցնում է․ «Հայոց աշխարհ» «Արդյո՞ք իշխանությունն անցնցում հանձնելու պատասխանը պետք է լինի ընտրովի արդարադատությունն ու սեփականության վերաբաշխումը» ՊՆ բեռնատարի վթարի հետևանքով վիրավորում ստացած 17 զինծառայողի կյանքին վտանգ չի սպառնում, 8-ը ստացել են մարմնական վնասվածքներ ՊՆ բեռնատարի վթարի արդյունքում չորս զինվոր է մահացել Մայքլ Դուգլասն աստղ է ստացել Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում Անձնագրային ծառայությունները կաշխատեն նաև առաջիկա շաբաթ և կիրակի օրերին Համաներմամբ ազատ է արձակվել 330 դատապարտյալ Արա Բաբլոյանն ու նրա որդին չեն մասնակցելու ԱԺ ընտրություններին Վանաձորում կորել է աուտիզմով 12-ամյա երեխա Մարուքյանը թափով մտել է նախընտրական պայքարի մեջ. «Հրապարակ» Ընդդիմություն լինելը պատվաբեր հնարավորություն է ապաշխարելու սխալներիդ համար գործով և ոչ թե խոսքով. Վիգեն Սարգսյան Անշարժ գույքը թանկանում է․ «Ժողովուրդ» Դպրոցների շենքերը ձեր անձնական սեփականությունը չեն Անահիտ Բախշյանն ահազանգում է Դատախազության շուրջ սև ամպեր են կուտակվել․ «Ժողովուրդ» ՀՀԿ-ում եռուզեռ է․ «Հրապարակ» Քոչարյանի վրա «կեղտ բռնելու» վերջին հույսը մնացել է Սամվել Մայրապետյանը․ «Հայոց աշխարհ» Վահան Բաբայանն ու Հայկ Բաբուխանյանը բանակցում են․ «Հրապարակ» «Եթե համաներում տարածվի սասնա ծռերի վրա, ուրեմն ազատություն կարելի է տալ նաեւ հունանյաների բանդային» ԲԷՑ-ը ծառայում է ԲՀԿ-ի շահերին ու կրճատում փորձառու մասնագետներին Կարեն կարապետյանը չի մասնակցի ԱԺ ընտրություններին Ոստիկանապետը երաշխավորում է, որ խորհրդարանական ընտրություններին ընտրակաշառք չի բաժանվելու Հետաքրքիր փոփոխություններ՝ խոշոր հարկատուների ցանկում․ «Ժողովուրդ» Թոշակներ են յուրացրել․ «Ժողովուրդ» Շանթ Հարությունյանն ազատ է արձակվել Շանթ Հարությունյանն ազատ է արձակվել Ի՞նչ պետք է փոխանցեր Հայաստանի վարչապետը Բոլթոնին, ինչը չարվեց… Ժամկետային զինծառայող է մահացել «Ո՛չ ԲՀԿ-ի, ո՛չ էլ քոչարյանամերձ ուժերի հետ չենք համագործակցելու». irates.am Ի՞նչ իմաստ ուներ 6 ամիս շարունակ կադրային ջարդ անել․ «Հրապարակ» Հետաքրքիր երևույթ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի ֆեյսբուքյան էջում․ «Հրապարակ» Գաղտնալսման գործով փորձելու են կանչել բոլորին․ «Հրապարակ» Նիկոլ Փաշինյանի թիմը որոշում է կայացրել. «Ժողովուրդ» Վաղարշակ Հարությունյանը ՀԱՊԿ քարտուղա՞ր, թե՞ ԱԽ քարտուղար.«Հրապարակ» Վանո Սիրադեղյանը կվերադառնա՞.«Իրատես» Տեսահոլովակի պրեմիերա. Արմեն Հայրապետյան. Վերադարձ Հայաստանը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում առաջադրելու է Վաղարշակ Հարությունյանի թեկնածությունը Մշակույթի նախարարությունը դեմ է «Զվարթնոց» օդանավակայանը Շառլ Ազնավուրի անունով վերանվանելու գաղափարին «Նախնական տվյալներով Հովիկ Աբրահամյանի ընտանիքին պատկանող ջերմոցները շուրջ 15 տարի ջրվել են ապօրինի տեղադրված խողովակներով» Հանրակրթության ոլորտի բյուջեն կաճի նշանակալից չափով «Հայրենիք-սփյուռք կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի նախկին տնօրենը մասնակի փոխհատուցել է պետությանը պատճառված վնասը ՊԵԿ ավագ տեսուչը խաբեությամբ 5 մլն դրամ է հափշտակել ու ձերբակալվել. Տեսանյութ Երևան-Մոսկվա-Դամասկոս. չկորչել ճանապարհին. «168 Ժամ» Հրադադարի ռեժիմի խախտման դեպքերը մինիմալ են, հիմնականում նպատակային չեն. Նիկոլ Փաշինյան Քննարկել են հայկական երկու հանրապետությունների համագործակցությունը Արթուր Բաղդասարյանի ընկերությանը կրկին դատի են տվել․ «Ժողովուրդ»

Կոյուղիով մարդկությունը զբաղվել է միշտ

«Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի տարածքում կոյուղագծերի աղետալի վիճակի պատճառով մոտակա թաղամասերի բնակիչների բողոքները եւ Երեւանի ավագանու նիստում տեղի ունեցած տգեղ միջադեպը հուշեցին մեզ անդրադառնալ կոյուղու հիմնախնդրին, որը մտահոգել է մարդկանց մշտապես։

ԴԵՌԵՎՍ ՀԻՆ ՀՌՈՄՈՒՄ

Դեռեւս Ք.ա. XX դարում Կրետե կղզու Կնոսոս բնակավայրի պալատական կառույցները սարքավորվում էին կոյուղու համակարգին միացած հարմարավետ արտաքնոցներով։ Ջուրը խողովակներով Կնոսոս էր հասնում հեռավոր շրջաններից։ Պալատի ներսում հայտնաբերվեցին քարե շարվածքով երկու ջրափողրակ՝ կոյուղու եւ անձրեւաջրերի հեռացման համար։
Անտիկ դարաշրջանի կոյուղու ամենահայտնի համակարգը Cloaca Maxima-ն է (լատիներեն cluo՝ մաքրել)։ Այդ մեծ փակ ջրուղին Հռոմում անցկացվեց Ք.ա. մոտավորապես 300 թվականին, Ֆորումից դեպի Տիբեր՝ Կապիտոլիում եւ Պալատին բլուրների արանքով։ Հռոմեացիները այն կառուցեցին էտրուսկյան օրինակներով։
Ք.ա. 184 թվականին կառուցվեցին նաեւ այլ ջրատարներ։ Այդ կառույցների նախահաշվային արժեքը կազմեց այն ժամանակների համար ահռելի գումար՝ 24 մլն սեստերցիում։
Ժամանակակից հնագետները հաշվարկել են, որ Հին Հռոմում կար 144 հասարակական զուգարան։ Զարմանալի չէ, որ Հավերժական քաղաքում ողջ թափով աշխատում էր 9 ջրմուղ։ Ամեն օր դրանցով մատակարարվում էր մինչեւ 1 մլն խորանարդ մետր ջուր։ Այդ ջրմուղներից մի քանիսը գործում են մինչ օրս։

ՄԵԾ ԳԱՐՇԱՀՈՏԸ

Իսկ այ, միջնադարյան քաղաքների շինարարներն իրենց այնքան էլ չէին ծանրաբեռնում կոյուղու մասին հոգսով։
Պատահական չէ, որ 1764 թվականին Լա Մորանդիերը այսպես է նկարագրել ֆրանսիական թագավորների նստավայրի՝ Վերսալի պալատի բույրերը. «Պարտեզները, այգիներն ու բուն դղյակը նողկանք էին առաջացնում իրենց գարշահոտությամբ։ Անցումները, բակերը, շինություններն ու միջանցքները լի են մեզով ու կղանքով։ Այն թեւի մոտ, որտեղ ապրում են մինիստրները, երշիկագործն ամեն առավոտ խոզեր է մորթում ու տապակում, իսկ Սեն-Կլու փողոցն ամբողջությամբ լի է նեխաջրով եւ ծածկված սատկած կատուներով»։
1858 թվականի հունիսի 30-ի օրը Լոնդոնում պատմության մեջ մտավ որպես «մեծ գարշահոտի» օր։ Աղետալիորեն աղտոտված Թեմզայից տարածվող ժանտահոտ գոլորշիները հասան այնպիսի խտության, որ Վեստմինստերում պառլամենտը ստիպված եղավ ընդհատել նիստը։ Այնուհետ նաեւ ամբողջ տարին անվանեցին «մեծ գարշահոտի տարի»։

ԻՆՉՊԵՍ ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ԿՅԱՆՔԻ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

Զարմացնում է այն փաստը, որ քաղաքային կոյուղիների ստեղծման գործընթացները ողջ Եվրոպայում ընթանում էին գրեթե միաժամանակ։
Լոնդոնում 1848 թվականին, օրինակ, արգելք մտցվեց քաղաքի սահմաններում հողափոր արտաքնոցների դեմ։ Այդ շրջանում անգլիական մայրաքաղաքում կեղտահորեր կային մոտ 200 հազար տների տակ։ Զուր չէ, որ անգլիացի գրող Պիտեր Աքրոյդը այն ժամանակվա բույրերն անվանում է «առաջադիմության հոտ»։
Բայց ստացվեց ճիշտ հակառակ արդյունք. քաղաքի գլխավոր ջրերակը՝ Թեմզա գետը, միայն է՛լ ավելի աղտոտվեց կոյուղաջրերի ավելացած ծավալից։
1858 թվականի «մեծ գարշահոտից» հետո Լոնդոնում աշխատանքներ սկսվեցին կոյուղու նոր համակարգի ստեղծման ուղղությամբ։ Ղեկավարում էր այդ նախագիծը Ջոզեֆ Վիլյամ Բազալջեթը։ 1860 թվականին պորտլենդցեմենտից կառուցվեցին 130 կմ երկարության կոյուղու կոլեկտորներ։ Կեղտաջրերը դրանցով ուղղվում էին դեպի արեւելք՝ շրջանցելով Թեմզան։ Կառուցվեցին մոտ 2 հազար կիլոմետր նոր կոյուղային խողովակներ։ 1866 թվականին Լոնդոնի մեծ մասն արդեն միացված էր կոյուղու ցանցին։
Այդ կարծես թե զուտ ինժեներական միջոցառումների շնորհիվ ստացվեց պարզապես ապշեցուցիչ արդյունք։ Մեծ Բրիտանիայում կոյուղու համակարգերի տարածումը հանգեցրեց նրան, որ չորս տասնամյակի ընթացքում կյանքի տեւողությունն ավելացավ 15 տարով։

Հեղինակ՝ Վարդան Գրիգորյան

Հոդվածն ամբողջությամբ կարդացեք «Հայոց Աշխարհ» օրաթերթի Փետրվարի 17-ի համարում

 

Հարցում
website by Sargssyan